(sav.gov.vn) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 221/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là các bộ, cơ quan ngang bộ hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong, gắn với phân cấp, phân quyền trong tháng 10/2026.

Triển khai đồng bộ 9 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Chương trình hành động nhằm tổ chức triển khai nghiêm túc, toàn diện, đồng bộ và hiệu quả các chủ trương, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương bám sát quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại Kết luận số 76-KL/TW, Kế hoạch số 06-KH/TW và các chủ trương, kết luận có liên quan; bảo đảm việc triển khai đúng định hướng, đúng thẩm quyền, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị.

Chương trình cụ thể hóa trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương; xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm, thời hạn hoàn thành, đồng thời thiết lập cơ chế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá. Các nhiệm vụ phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả.

Chín nhiệm vụ, giải pháp được xác định gồm: quán triệt và xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện các kết luận, kế hoạch của Trung ương; hoàn thiện thể chế, chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt và mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân; nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp với mô hình mới.

Cùng với đó là rà soát, hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã; sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập; cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu; xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp.

Chính phủ đồng thời đề cao trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; yêu cầu kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện.

Gắn sắp xếp bộ máy với phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu quả hoạt động

Trong nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, các bộ, cơ quan ngang bộ được yêu cầu đẩy nhanh rà soát, ban hành các văn bản pháp luật quy định chi tiết, thi hành nhằm tháo gỡ kịp thời những điểm nghẽn về thể chế cho địa phương. Hệ thống pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền phải được hoàn thiện đồng bộ, gắn với bảo đảm nguồn lực và cơ chế kiểm soát quyền lực.

Trọng tâm là xử lý các quy định còn chồng chéo, giao thoa, chưa rõ trách nhiệm hoặc không còn phù hợp với mô hình mới. Việc tổ chức thực hiện phải hướng tới nguyên tắc một việc có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính, một nguồn dữ liệu dùng chung, một quy trình phối hợp liên thông và một cơ chế kiểm tra, giám sát.

Chính phủ yêu cầu tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục cho người dân và doanh nghiệp. Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, cắt giảm các thủ tục xác nhận, xác minh, xin ý kiến, thỏa thuận trong giải quyết hồ sơ, ưu tiên khai thác dữ liệu và liên thông điện tử giữa các cơ quan nhà nước, hạn chế tối đa việc chuyển trách nhiệm sang người dân, doanh nghiệp.

Bộ Nội vụ được giao chủ trì sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, hoàn thành trong tháng 10/2026. Đồng thời, Bộ tiếp tục rà soát các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền, nhất là đối với cấp xã, bảo đảm việc phân cấp, phân quyền thực chất theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Việc giao nhiệm vụ phải đi đôi với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực thi và cơ chế hậu kiểm; kiên quyết khắc phục tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện.

Bộ Nội vụ cũng được giao hoàn thiện các quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, hoàn thành trong tháng 10/2026.

Bộ Tài chính có nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống văn bản về cơ chế, định mức, tiêu chí phân bổ ngân sách cho cấp xã; hướng dẫn phân cấp quản lý tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng của các đơn vị sự nghiệp sau sắp xếp trong tháng 10/2026. Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục hoàn thiện thể chế về chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực số và nghiên cứu chế tài đối với trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ chuyển đổi số do nguyên nhân chủ quan.

Về tổ chức bộ máy, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện sắp xếp tổ chức bên trong đồng bộ với phân cấp, phân quyền, hoàn thành trong tháng 10/2026. Mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập cũng tiếp tục được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

Đối với giáo dục đại học công lập, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì sắp xếp theo hướng chuyển các cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ hoặc địa phương quản lý, sáp nhập, hợp nhất các cơ sở trên cùng địa bàn, trừ lĩnh vực đặc thù; mục tiêu giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập, hoàn thành trước ngày 1/4/2027.

Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, việc sắp xếp theo hướng chuyển cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc bộ, ngành về địa phương quản lý, trừ một số lĩnh vực đặc thù; giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, hoàn thành trước ngày 1/10/2026.

Trong lĩnh vực y tế, Bộ Y tế được giao sắp xếp, tổ chức lại các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ và các đơn vị giám định pháp y, giám định tâm thần; đồng thời hoàn thiện mô hình trạm y tế cấp xã, bảo đảm cung ứng dịch vụ y tế cơ bản và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân ngay tại cơ sở.

Đáng chú ý, Bộ Y tế phối hợp với các địa phương rà soát, bổ sung nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất và thuốc thiết yếu cho trạm y tế cấp xã; hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID và kết nối dữ liệu y tế từ cấp xã đến cấp tỉnh trong tháng 10/2026.

Chương trình cũng yêu cầu tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông và cơ sở y tế tại địa phương. Các địa phương có trách nhiệm tổ chức thực hiện, bảo đảm bộ máy sau sắp xếp hoạt động ổn định, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ người dân.

Với tiến độ và yêu cầu cụ thể, Nghị quyết số 221/NQ-CP đặt trọng tâm vào việc gắn tinh gọn tổ chức bộ máy với phân cấp, phân quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực và nâng cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành. Qua đó, góp phần đưa mô hình chính quyền địa phương 02 cấp vận hành đồng bộ, thông suốt, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.