(BKTO) - Sáng 21/10, tại Hội trường Diên Hồng, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Cắt giảm thủ tục hành chính 

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động. Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải đã nêu sự cần thiết ban hành luật, nhằm thể chế hóa Chỉ thị số 31 ngày 19 tháng 3 năm 2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động; thực hiện các chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Theo Bộ trưởng, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Thanh tra và nghị quyết của Quốc hội đặt ra yêu cầu hoàn thành xử lý các văn bản chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy trước ngày 1/3/2027. Bên cạnh đó, Luật Đầu tư đã cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện liên quan trực tiếp đến lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động, đòi hỏi phải sửa đổi luật để bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

Sau 10 năm thi hành, một số quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động không còn phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phát sinh bất cập về thẩm quyền quản lý nhà nước, thanh tra, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm quản lý nhà nước thống nhất, thông suốt, đồng thời luật hóa các nội dung phân quyền, phân cấp đang được thực hiện trong giai đoạn chuyển tiếp.

Về các nội dung chính của dự thảo Luật, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo Luật gồm 3 điều. Điều 1: Sửa đổi, bổ sung. Điều 2: Điều khoản thi hành. Điều 3: Điều khoản chuyển tiếp.

Dự thảo luật không thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, tập trung 3 nhóm nội dung cấp bách: Quy định chịu tác động sắp xếp của tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp; Quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; Quy định liên quan trực tiếp để bảo đảm thống nhất, đồng bộ hệ thống pháp luật.

Về các nội dung sửa đổi, bổ sung, dự thảo Luật sửa đổi tên cơ quan cho phù hợp tổ chức bộ máy mới; sửa đổi quy định về thanh tra, kiểm tra theo quy định của Luật Thanh tra; sửa đổi quy định khai báo, điều tra, thống kê, báo cáo tai nạn lao động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; sửa đổi Điều 83 về trách nhiệm quản lý nhà nước theo yêu cầu phân công, phân cấp; sửa đổi trách nhiệm xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia theo Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; sửa đổi thành phần Hội đồng quốc gia, cấp tỉnh về an toàn, vệ sinh lao động. Dự thảo luật không bổ sung điều mới, bãi bỏ Điều 33 về phân công trách nhiệm các bộ quản lý máy, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo Luật đề xuất chuyển nhiệm vụ tiếp nhận khai báo tai nạn lao động chết người hoặc làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên từ công an cấp huyện sang công an cấp xã.

Đối với nhiệm vụ tiếp nhận, thống kê, báo cáo tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến người lao động không theo hợp đồng lao động, dự thảo chuyển thẩm quyền từ UBND cấp huyện sang cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.

Những điều chỉnh này nhằm bảo đảm việc phân định thẩm quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan và duy trì hoạt động quản lý nhà nước liên tục, thông suốt.

Theo Tờ trình, dự thảo Luật không làm phát sinh tổ chức bộ máy, biên chế hoặc yêu cầu bổ sung nguồn lực tài chính thường xuyên so với quy định hiện hành. Các nhiệm vụ quản lý nhà nước được thực hiện trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và nguồn kinh phí thường xuyên đã giao cho các cơ quan, đơn vị.

Về hiệu lực thi hành, Chính phủ đề xuất Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, nhằm kịp thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các nội dung phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính đang được thực hiện trong giai đoạn chuyển tiếp.

Rà soát để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành dự án luật. Hồ sơ dự án được chuẩn bị đầy đủ theo quy định, phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, nhất là với các dự án luật liên quan đến lĩnh vực lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội đang được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai.

Về quyền và nghĩa vụ về an toàn, vệ sinh lao động của người sử dụng lao động (khoản 1 Điều 1 sửa đổi, bổ sung điểm e khoản 2 Điều 7), Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành với việc tiếp thu, chỉnh lý trong dự thảo luật quy định về việc người sử dụng lao động chấp hành yêu cầu, kết luận, quyết định thanh tra, kiểm tra chuyên ngành về an toàn, vệ sinh lao động, bảo đảm thống nhất với pháp luật về thanh tra và kiểm tra.

Thẩm tra quy định về quyền, trách nhiệm của công đoàn trong công tác an toàn, vệ sinh lao động (khoản 2 Điều 1 sửa đổi, bổ sung khoản 10 Điều 10), Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhất trí bổ sung trách nhiệm của công đoàn cấp trên cơ sở trong trường hợp người lao động phát hiện người sử dụng lao động có dấu hiệu xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng về an toàn, vệ sinh lao động.

Đối với quy định về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động (khoản 3 Điều 1 sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 14), Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành việc sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 14 để thực hiện chủ trương cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị lưu ý, khi ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật cần bảo đảm không phát sinh trở lại điều kiện đầu tư kinh doanh giấy phép.

Về khai báo khi sử dụng máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động (khoản 5 Điều 1 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 30), Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận thấy Chính phủ đã cơ bản tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan chủ trì thẩm tra, đề nghị nghiên cứu quy định trong dự thảo luật về việc giao Chính phủ quy định cơ sở dữ liệu điện tử, mã định danh quản lý thường xuyên toàn bộ vòng đời máy, thiết bị, bảo đảm đồng bộ với các biện pháp hậu kiểm.

Liên quan đến quy định khai báo, điều tra tai nạn lao động và sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng, Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận thấy, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan chủ trì thẩm tra giao Chính phủ quy định chi tiết về trình tự, thủ tục và các nội dung liên quan đến tổ chức điều tra tai nạn lao động. Đồng thời, đề nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế phát hiện, báo tin, tiếp nhận và xử lý thông tin trong pháp luật có liên quan để hoàn thiện cơ chế khai báo tai nạn lao động.

Đối với quy định về các hành vi bị nghiêm cấm (Điều 12 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015), Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị bổ sung vào Điều 12 luật hiện hành các hành vi bị nghiêm cấm gồm: Huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động không bảo đảm chất lượng theo quy định của luật này; người sử dụng lao động có hành động chi phối, cản trở, gây khó khăn cho người lao động trong việc cung cấp thông tin, phối hợp xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp xảy ra tại nơi làm việc.