Tăng cường minh bạch ngân sách cấp xã theo quy định mới
(sav.gov.vn) - Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BTC quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 73/2026/NĐ-CP ngày 10/3/2026 của Chính phủ về hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước.
Thông tư quy định cụ thể các nội dung liên quan đến quản lý thu, chi ngân sách nhà nước; trong đó bao gồm tổ chức thu, thu qua ủy nhiệm, hoàn trả các khoản thu và tiếp nhận viện trợ; quy trình thanh toán đối với các nhiệm vụ chi từ nguồn vốn vay, viện trợ nước ngoài, chi dự trữ quốc gia và chi đầu tư phát triển. Đồng thời, Thông tư cũng hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản tại Kho bạc Nhà nước; công tác hạch toán, kế toán ngân sách và nhập dữ liệu trên hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc.
Bên cạnh đó, Thông tư hướng dẫn về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và địa phương; lập, chấp hành, kế toán và quyết toán ngân sách nhà nước; cũng như các hoạt động tài chính khác ở cấp xã, trong đó có nội dung quan trọng là công khai ngân sách nhà nước.
Theo quy định, việc công khai ngân sách cấp xã được thực hiện ở tất cả các khâu của chu trình ngân sách.
Đối với dự toán ngân sách trình Hội đồng nhân dân cấp xã, phải công khai cả phần thuyết minh và số liệu. Nội dung thuyết minh nêu rõ căn cứ xây dựng dự toán thu, chi; các giải pháp huy động nguồn thu; mục tiêu, chương trình quan trọng và các chính sách lớn có liên quan. Số liệu công khai bao gồm dự toán cân đối ngân sách; dự toán thu, chi; các khoản bổ sung từ ngân sách cấp trên và phân bổ chi tiết theo từng lĩnh vực, cơ quan, đơn vị.
Sau khi được Hội đồng nhân dân cấp xã quyết định, dự toán ngân sách tiếp tục được công khai với các chỉ tiêu chủ yếu về cân đối, thu, chi và các khoản bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh.
Trong quá trình thực hiện, ngân sách cấp xã được công khai định kỳ theo quý, 6 tháng, 9 tháng và cả năm. Nội dung công khai gồm đánh giá cân đối ngân sách; tình hình thực hiện thu, chi theo từng lĩnh vực.
Đối với quyết toán ngân sách, việc công khai bao gồm cả thuyết minh và số liệu sau khi được Hội đồng nhân dân cấp xã phê chuẩn. Các chỉ tiêu công khai phản ánh đầy đủ kết quả thu, chi; cân đối ngân sách; các khoản bổ sung từ ngân sách cấp trên và chi tiết theo từng lĩnh vực, đơn vị.
Thông tư cũng quy định rõ việc công khai các khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho người dân trên địa bàn.
Cụ thể, phải công khai các chính sách, chế độ hỗ trợ như trợ cấp người có công, cứu trợ xã hội, hỗ trợ người nghèo, nạn nhân chất độc da cam…; các khoản hỗ trợ đột xuất như khắc phục thiên tai, dịch bệnh, cứu đói, thăm hỏi dịp lễ, Tết.
Đồng thời, công khai trình tự, thủ tục xét duyệt và chi trả; cũng như kết quả xét duyệt, danh sách và mức chi trả cho các đối tượng thụ hưởng theo quy định.
Thông tư góp phần tăng cường minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình trong quản lý ngân sách cấp xã, bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin về tài chính công tại cơ sở.
Hà Linh
Bên cạnh đó, Thông tư hướng dẫn về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và địa phương; lập, chấp hành, kế toán và quyết toán ngân sách nhà nước; cũng như các hoạt động tài chính khác ở cấp xã, trong đó có nội dung quan trọng là công khai ngân sách nhà nước.
Theo quy định, việc công khai ngân sách cấp xã được thực hiện ở tất cả các khâu của chu trình ngân sách.
Đối với dự toán ngân sách trình Hội đồng nhân dân cấp xã, phải công khai cả phần thuyết minh và số liệu. Nội dung thuyết minh nêu rõ căn cứ xây dựng dự toán thu, chi; các giải pháp huy động nguồn thu; mục tiêu, chương trình quan trọng và các chính sách lớn có liên quan. Số liệu công khai bao gồm dự toán cân đối ngân sách; dự toán thu, chi; các khoản bổ sung từ ngân sách cấp trên và phân bổ chi tiết theo từng lĩnh vực, cơ quan, đơn vị.
Sau khi được Hội đồng nhân dân cấp xã quyết định, dự toán ngân sách tiếp tục được công khai với các chỉ tiêu chủ yếu về cân đối, thu, chi và các khoản bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh.
Trong quá trình thực hiện, ngân sách cấp xã được công khai định kỳ theo quý, 6 tháng, 9 tháng và cả năm. Nội dung công khai gồm đánh giá cân đối ngân sách; tình hình thực hiện thu, chi theo từng lĩnh vực.
Đối với quyết toán ngân sách, việc công khai bao gồm cả thuyết minh và số liệu sau khi được Hội đồng nhân dân cấp xã phê chuẩn. Các chỉ tiêu công khai phản ánh đầy đủ kết quả thu, chi; cân đối ngân sách; các khoản bổ sung từ ngân sách cấp trên và chi tiết theo từng lĩnh vực, đơn vị.
Thông tư cũng quy định rõ việc công khai các khoản hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho người dân trên địa bàn.
Cụ thể, phải công khai các chính sách, chế độ hỗ trợ như trợ cấp người có công, cứu trợ xã hội, hỗ trợ người nghèo, nạn nhân chất độc da cam…; các khoản hỗ trợ đột xuất như khắc phục thiên tai, dịch bệnh, cứu đói, thăm hỏi dịp lễ, Tết.
Đồng thời, công khai trình tự, thủ tục xét duyệt và chi trả; cũng như kết quả xét duyệt, danh sách và mức chi trả cho các đối tượng thụ hưởng theo quy định.
Thông tư góp phần tăng cường minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình trong quản lý ngân sách cấp xã, bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin về tài chính công tại cơ sở.
Hà Linh
