Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu đề ra 5 “mũi đột phá” thúc đẩy kinh tế dữ liệu
(sav.gov.vn) – Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 43/TB-VPCP ngày 26/1/2026 kết luận Phiên họp lần thứ nhất Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu. Thông báo nhấn mạnh yêu cầu tập trung triển khai 5 đột phá về dữ liệu số, coi dữ liệu là tài sản, hạ tầng dữ liệu là nền tảng, kinh tế dữ liệu là mũi nhọn và an ninh dữ liệu là trọng yếu, hướng tới tạo động lực tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.
Dữ liệu trở thành “tài nguyên chiến lược” trong kỷ nguyên AI và chip bán dẫn
Theo kết luận phiên họp, thế giới đang bước vào giai đoạn bùng nổ trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn; dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Trong khi đó, yêu cầu chuyển đổi số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong nước đặt ra ngày càng cấp bách, đòi hỏi chuyển biến thực chất và hiệu quả hơn.
Ban Chỉ đạo đánh giá, thời gian qua công tác hoàn thiện pháp luật, kết nối – chia sẻ – khai thác dữ liệu có nhiều kết quả tích cực: nhiều cơ sở dữ liệu quan trọng như dân cư, đăng ký doanh nghiệp, đất đai, tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, hộ tịch điện tử… đã được kết nối, tích hợp và khai thác hiệu quả hơn; hạ tầng dữ liệu từng bước hoàn thiện theo hướng đồng bộ, phục vụ chia sẻ và sử dụng. Đáng chú ý, Trung tâm dữ liệu quốc gia số 01 đã đi vào hoạt động; cả nước hiện có gần 40 trung tâm dữ liệu và đang nghiên cứu xây dựng siêu trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo.
Bên cạnh kết quả đạt được, Ban Chỉ đạo cũng chỉ rõ nhiều tồn tại cần sớm khắc phục: thể chế, cơ chế chính sách về dữ liệu còn thiếu; cơ sở pháp lý cho phát triển các sản phẩm, dịch vụ dữ liệu cốt lõi chưa đầy đủ. Dữ liệu ở nhiều nơi còn phân tán, phân mảnh; chất lượng chưa đồng đều; chuẩn hóa chậm; chia sẻ, liên thông chưa thông suốt; vẫn còn tâm lý “cát cứ dữ liệu”, chưa xác định rõ dữ liệu gốc, dữ liệu chủ.
Tiến độ xây dựng một số cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành còn chậm; việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số và số hóa – tái cấu trúc quy trình chưa có nhiều chuyển biến; tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình còn thấp.
05 đột phá dữ liệu số: Từ thể chế đến hệ sinh thái và kinh tế dữ liệu
Ban Chỉ đạo xác định dữ liệu số là tư liệu sản xuất chủ yếu, đầu vào trọng yếu của kinh tế số. Vì vậy, cần tạo các đột phá và cải cách mạnh mẽ, toàn diện để phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới.
05 đột phá trọng tâm được xác định gồm: Đột phá về thể chế dữ liệu; Đột phá về hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; Đột phá về nhân lực dữ liệu; Đột phá về phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; Đột phá về phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu.
Các nội dung này được triển khai gắn với phương châm: “Quyết liệt trong hành động; kết quả là thước đo; đồng bộ trong triển khai; dữ liệu là tài sản; hạ tầng dữ liệu là nền tảng; kinh tế dữ liệu là mũi nhọn; an ninh dữ liệu là trọng yếu; người dân, doanh nghiệp là trung tâm.”
Để tăng tốc triển khai, Ban Chỉ đạo giao Bộ Công an trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động và Kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, hoàn thành trong tháng 01/2026.
Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu thành lập Ban Chỉ đạo về dữ liệu do Bộ trưởng/Thủ trưởng ngành/Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố làm Trưởng ban; phân công nhiệm vụ bảo đảm “6 rõ”, hoàn thành trong tháng 01/2026.
Hoàn thiện thể chế: Tập trung “gói” chính sách nền tảng cho dữ liệu
Về hoàn thiện thể chế, Bộ Công an được giao nghiên cứu, trình Chính phủ ban hành một số văn bản quan trọng theo trình tự rút gọn, trong đó có:
Nghị định về hoạt động của Sàn dữ liệu (hoàn thành Quý II/2026).
Nghị định cơ chế đột phá phát triển cho hoạt động sáng tạo, khai thác dữ liệu của Trung tâm sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm dữ liệu quốc gia (hoàn thành Quý I/2026).
Nghị định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa (hoàn thành Quý II/2026).
Nghị quyết quy phạm về phát triển Công dân số (hoàn thành Quý I/2026).
Nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển kinh tế dữ liệu; đồng thời chủ trì ban hành danh mục tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về dữ liệu (hoàn thành Quý II/2026).
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Công an xây dựng khung pháp lý về định giá dữ liệu, phí/giá khai thác dữ liệu từ Trung tâm dữ liệu quốc gia; đồng thời nghiên cứu chính sách ưu đãi thuế, vốn cho doanh nghiệp hoạt động liên quan đến dữ liệu (Quý II/2026).
Các cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh xây dựng, ban hành tiêu chuẩn – quy chuẩn để bảo đảm áp dụng thống nhất trên toàn quốc (Quý II/2026). Các bộ, ngành, địa phương cũng phải khẩn trương ban hành danh mục dữ liệu gốc, dữ liệu chủ, dữ liệu mở, dữ liệu dùng chung; quy trình quản trị dữ liệu; quy chuẩn cấu trúc thông điệp trao đổi dữ liệu và xây dựng kiến trúc dữ liệu (Quý I/2026), đồng thời cập nhật bộ dữ liệu chủ chuyên ngành tích hợp vào hệ thống từ điển dữ liệu dùng chung (Quý II/2026).
Riêng Bộ Tư pháp nghiên cứu, đề xuất cơ chế kiểm soát chặt việc ban hành thủ tục hành chính, bảo đảm thống nhất, đồng bộ từ trung ương đến địa phương; chỉ ban hành thủ tục mới khi thật sự cần thiết và có chi phí tuân thủ thấp (Quý III/2026).
Tăng tốc xây dựng các CSDL: Bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”
Ban Chỉ đạo yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện; các cơ sở dữ liệu phải bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, đồng thời đẩy mạnh tạo lập – kết nối – chia sẻ dữ liệu.
Một số nhiệm vụ trọng tâm được nêu rõ:
Bộ Nội vụ: làm sạch, đối soát 100% dữ liệu CSDL quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức với CSDL quốc gia về dân cư (Quý I/2026); khẩn trương xây dựng các CSDL thành phần về an sinh xã hội, nâng cấp và tích hợp dữ liệu từ địa phương về Trung ương (Quý II/2026).
Bộ Công an: đẩy nhanh CSDL xử lý vi phạm hành chính, tháo gỡ vướng mắc theo Nghị quyết số 66.9/2025/NQ-CP, hoàn thành tháng 9/2026; nghiên cứu xây dựng CSDL phục vụ phát triển AI tự chủ tại Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường: hoàn thiện các CSDL thành phần (trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, tài nguyên nước, môi trường…), tăng cường kết nối dữ liệu từ địa phương về Trung ương (Quý III/2026).
Bộ Y tế: sớm hoàn thành các hạng mục CSDL ngành y tế, bảo đảm dữ liệu chính xác, tin cậy, theo thời gian thực; liên thông với CSDL quốc gia về dân cư (Quý II/2026).
Thanh tra Chính phủ: đẩy nhanh tiến độ các hạng mục chính, kết nối – liên thông dữ liệu toàn quốc (tháng 9/2026).
Các cơ quan chủ quản CSDL quốc gia, chuyên ngành triển khai các CSDL theo Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14/01/2026 và Nghị quyết số 214/NQ-CP ngày 23/7/2025; gắn xây dựng CSDL với cắt giảm TTHC và dịch vụ công trực tuyến dựa trên dữ liệu (Quý III/2026).
Hạ tầng – nhân lực – an ninh dữ liệu: Ba trụ cột bảo đảm chủ quyền số
Về hạ tầng, Bộ Công an được giao khẩn trương hoàn thành, vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia số 01; đề xuất nghiên cứu xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 2 và 3. Các bộ, ngành, địa phương đăng ký lộ trình và phương án chuyển dịch hạ tầng về Trung tâm dữ liệu quốc gia (Quý I/2026).
Về nhân lực, Bộ Công an xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu, tập huấn khoa học dữ liệu cho đội ngũ công chức, viên chức quản lý – vận hành CSDL (Quý III/2026). Bộ Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh đào tạo nhân lực dữ liệu, AI; mở rộng đào tạo ở nước ngoài, cấp chứng chỉ quốc tế; tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu.
Về bảo đảm an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu, các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng phương án bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu trước khi kết nối, đồng bộ dữ liệu về Trung tâm dữ liệu quốc gia. Bộ Công an tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn về bảo vệ dữ liệu; phối hợp kiểm tra, rà soát an ninh dữ liệu tại nguồn; giám sát luồng dữ liệu xuyên biên giới và đánh giá hiện trạng chuyển dữ liệu xuyên biên giới liên quan đến danh mục dữ liệu cốt lõi, quan trọng theo Quyết định số 20/2025/QĐ-TTg.
Hà Linh
Theo kết luận phiên họp, thế giới đang bước vào giai đoạn bùng nổ trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn; dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Trong khi đó, yêu cầu chuyển đổi số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong nước đặt ra ngày càng cấp bách, đòi hỏi chuyển biến thực chất và hiệu quả hơn.
Ban Chỉ đạo đánh giá, thời gian qua công tác hoàn thiện pháp luật, kết nối – chia sẻ – khai thác dữ liệu có nhiều kết quả tích cực: nhiều cơ sở dữ liệu quan trọng như dân cư, đăng ký doanh nghiệp, đất đai, tài chính, bảo hiểm, ngân hàng, hộ tịch điện tử… đã được kết nối, tích hợp và khai thác hiệu quả hơn; hạ tầng dữ liệu từng bước hoàn thiện theo hướng đồng bộ, phục vụ chia sẻ và sử dụng. Đáng chú ý, Trung tâm dữ liệu quốc gia số 01 đã đi vào hoạt động; cả nước hiện có gần 40 trung tâm dữ liệu và đang nghiên cứu xây dựng siêu trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo.
Bên cạnh kết quả đạt được, Ban Chỉ đạo cũng chỉ rõ nhiều tồn tại cần sớm khắc phục: thể chế, cơ chế chính sách về dữ liệu còn thiếu; cơ sở pháp lý cho phát triển các sản phẩm, dịch vụ dữ liệu cốt lõi chưa đầy đủ. Dữ liệu ở nhiều nơi còn phân tán, phân mảnh; chất lượng chưa đồng đều; chuẩn hóa chậm; chia sẻ, liên thông chưa thông suốt; vẫn còn tâm lý “cát cứ dữ liệu”, chưa xác định rõ dữ liệu gốc, dữ liệu chủ.
Tiến độ xây dựng một số cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành còn chậm; việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số và số hóa – tái cấu trúc quy trình chưa có nhiều chuyển biến; tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình còn thấp.
05 đột phá dữ liệu số: Từ thể chế đến hệ sinh thái và kinh tế dữ liệu
Ban Chỉ đạo xác định dữ liệu số là tư liệu sản xuất chủ yếu, đầu vào trọng yếu của kinh tế số. Vì vậy, cần tạo các đột phá và cải cách mạnh mẽ, toàn diện để phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới.
05 đột phá trọng tâm được xác định gồm: Đột phá về thể chế dữ liệu; Đột phá về hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; Đột phá về nhân lực dữ liệu; Đột phá về phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; Đột phá về phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu.
Các nội dung này được triển khai gắn với phương châm: “Quyết liệt trong hành động; kết quả là thước đo; đồng bộ trong triển khai; dữ liệu là tài sản; hạ tầng dữ liệu là nền tảng; kinh tế dữ liệu là mũi nhọn; an ninh dữ liệu là trọng yếu; người dân, doanh nghiệp là trung tâm.”
Để tăng tốc triển khai, Ban Chỉ đạo giao Bộ Công an trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động và Kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, hoàn thành trong tháng 01/2026.
Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu thành lập Ban Chỉ đạo về dữ liệu do Bộ trưởng/Thủ trưởng ngành/Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố làm Trưởng ban; phân công nhiệm vụ bảo đảm “6 rõ”, hoàn thành trong tháng 01/2026.
Hoàn thiện thể chế: Tập trung “gói” chính sách nền tảng cho dữ liệu
Về hoàn thiện thể chế, Bộ Công an được giao nghiên cứu, trình Chính phủ ban hành một số văn bản quan trọng theo trình tự rút gọn, trong đó có:
Nghị định về hoạt động của Sàn dữ liệu (hoàn thành Quý II/2026).
Nghị định cơ chế đột phá phát triển cho hoạt động sáng tạo, khai thác dữ liệu của Trung tâm sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm dữ liệu quốc gia (hoàn thành Quý I/2026).
Nghị định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa (hoàn thành Quý II/2026).
Nghị quyết quy phạm về phát triển Công dân số (hoàn thành Quý I/2026).
Nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển kinh tế dữ liệu; đồng thời chủ trì ban hành danh mục tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về dữ liệu (hoàn thành Quý II/2026).
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Công an xây dựng khung pháp lý về định giá dữ liệu, phí/giá khai thác dữ liệu từ Trung tâm dữ liệu quốc gia; đồng thời nghiên cứu chính sách ưu đãi thuế, vốn cho doanh nghiệp hoạt động liên quan đến dữ liệu (Quý II/2026).
Các cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh xây dựng, ban hành tiêu chuẩn – quy chuẩn để bảo đảm áp dụng thống nhất trên toàn quốc (Quý II/2026). Các bộ, ngành, địa phương cũng phải khẩn trương ban hành danh mục dữ liệu gốc, dữ liệu chủ, dữ liệu mở, dữ liệu dùng chung; quy trình quản trị dữ liệu; quy chuẩn cấu trúc thông điệp trao đổi dữ liệu và xây dựng kiến trúc dữ liệu (Quý I/2026), đồng thời cập nhật bộ dữ liệu chủ chuyên ngành tích hợp vào hệ thống từ điển dữ liệu dùng chung (Quý II/2026).
Riêng Bộ Tư pháp nghiên cứu, đề xuất cơ chế kiểm soát chặt việc ban hành thủ tục hành chính, bảo đảm thống nhất, đồng bộ từ trung ương đến địa phương; chỉ ban hành thủ tục mới khi thật sự cần thiết và có chi phí tuân thủ thấp (Quý III/2026).
Tăng tốc xây dựng các CSDL: Bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”
Ban Chỉ đạo yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện; các cơ sở dữ liệu phải bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, đồng thời đẩy mạnh tạo lập – kết nối – chia sẻ dữ liệu.
Một số nhiệm vụ trọng tâm được nêu rõ:
Bộ Nội vụ: làm sạch, đối soát 100% dữ liệu CSDL quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức với CSDL quốc gia về dân cư (Quý I/2026); khẩn trương xây dựng các CSDL thành phần về an sinh xã hội, nâng cấp và tích hợp dữ liệu từ địa phương về Trung ương (Quý II/2026).
Bộ Công an: đẩy nhanh CSDL xử lý vi phạm hành chính, tháo gỡ vướng mắc theo Nghị quyết số 66.9/2025/NQ-CP, hoàn thành tháng 9/2026; nghiên cứu xây dựng CSDL phục vụ phát triển AI tự chủ tại Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường: hoàn thiện các CSDL thành phần (trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, tài nguyên nước, môi trường…), tăng cường kết nối dữ liệu từ địa phương về Trung ương (Quý III/2026).
Bộ Y tế: sớm hoàn thành các hạng mục CSDL ngành y tế, bảo đảm dữ liệu chính xác, tin cậy, theo thời gian thực; liên thông với CSDL quốc gia về dân cư (Quý II/2026).
Thanh tra Chính phủ: đẩy nhanh tiến độ các hạng mục chính, kết nối – liên thông dữ liệu toàn quốc (tháng 9/2026).
Các cơ quan chủ quản CSDL quốc gia, chuyên ngành triển khai các CSDL theo Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14/01/2026 và Nghị quyết số 214/NQ-CP ngày 23/7/2025; gắn xây dựng CSDL với cắt giảm TTHC và dịch vụ công trực tuyến dựa trên dữ liệu (Quý III/2026).
Hạ tầng – nhân lực – an ninh dữ liệu: Ba trụ cột bảo đảm chủ quyền số
Về hạ tầng, Bộ Công an được giao khẩn trương hoàn thành, vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia số 01; đề xuất nghiên cứu xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 2 và 3. Các bộ, ngành, địa phương đăng ký lộ trình và phương án chuyển dịch hạ tầng về Trung tâm dữ liệu quốc gia (Quý I/2026).
Về nhân lực, Bộ Công an xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu, tập huấn khoa học dữ liệu cho đội ngũ công chức, viên chức quản lý – vận hành CSDL (Quý III/2026). Bộ Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh đào tạo nhân lực dữ liệu, AI; mở rộng đào tạo ở nước ngoài, cấp chứng chỉ quốc tế; tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu.
Về bảo đảm an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu, các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng phương án bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu trước khi kết nối, đồng bộ dữ liệu về Trung tâm dữ liệu quốc gia. Bộ Công an tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn về bảo vệ dữ liệu; phối hợp kiểm tra, rà soát an ninh dữ liệu tại nguồn; giám sát luồng dữ liệu xuyên biên giới và đánh giá hiện trạng chuyển dữ liệu xuyên biên giới liên quan đến danh mục dữ liệu cốt lõi, quan trọng theo Quyết định số 20/2025/QĐ-TTg.
Hà Linh
