Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi giai đoạn 2026 - 2030

Quyết định nêu rõ, việc thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030 được thực hiện theo định hướng huy động, phân bổ nguồn vốn với quy mô, cơ cấu phù hợp, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển của quốc gia, ngành và địa phương.
 
Định hướng đối với vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài

Vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài thực hiện theo định hướng: Ưu tiên đầu tư vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài cho mục tiêu, chương trình, dự án trọng điểm cụ thể có tác động lan tỏa, đột phá bên cạnh cải thiện hạ tầng kinh tế - xã hội: Vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài chỉ sử dụng cho chi đầu tư phát triển trên cơ sở danh mục các mục tiêu hoặc chương trình, dự án cụ thể, được huy động và triển khai dựa trên phân tích, đánh giá thận trọng về điều kiện vay, tính khả thi, hiệu quả, cân đối giữa các vùng miền, lĩnh vực và đảm bảo các chỉ tiêu an toàn nợ công và khả năng trả nợ, phù hợp với kế hoạch đầu tư công, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030; trong đó dành ưu tiên cao nhất cho phát triển cơ sở hạ tầng trọng điểm có "tính lan tỏa", tạo "đột phá" và "chuyển đổi trạng thái" ở cấp quốc gia, vùng và tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương bên cạnh việc cải thiện, giải quyết các vấn đề về hạ tầng kinh tế - xã hội, môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và thiên tai, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.
 
Xác định vốn vay ưu đãi nước ngoài có vai trò bổ sung cho các nguồn vốn đầu tư phát triển khác: Định vị vốn vay ưu đãi nước ngoài trong tổng thể các nguồn vốn đầu tư phát triển của Chính phủ, địa phương, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp với vai trò bổ sung cho phần còn thiếu sau khi huy động các nguồn vốn trong nước và các nguồn vốn khác có điều kiện thuận lợi hơn; sử dụng trong các lĩnh vực vốn đầu tư công trong nước, vốn vay ODA ưu đãi cao không có đủ khả năng đáp ứng và khó thu hút đầu tư tư nhân.
 
Ưu tiên thu hút và sử dụng trước các nguồn vốn có điều kiện vay thuận lợi, ít ràng buộc; quy trình, thủ tục nhanh chóng, linh hoạt; nhiều lựa chọn về sản phẩm tài chính phù hợp với đặc thù của Việt Nam; có hỗ trợ hoặc cơ hội về chuyển giao công nghệ, kỹ thuật chuyên sâu và kèm thêm các khoản viện trợ không hoàn lại.
 
Bên cạnh vay vốn tài trợ dự án theo cách truyền thống, sử dụng linh hoạt và cân đối hài hòa với các sản phẩm cho vay khác và ODA thế hệ mới như vay hòa ngân sách, tiếp cận nhiều giai đoạn, giải ngân dựa trên kết quả...; đồng thời phối hợp hiệu quả với phát hành các công cụ vay nợ trên thị trường tài chính quốc tế để đáp ứng yêu cầu đầu tư thực tế trong giai đoạn 2026-2030.
 
5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp thực hiện

Để đáp ứng nguyên tắc và đảm bảo theo đúng định hướng về thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030 nêu trên, Kế hoạch đưa ra 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp cần tập trung thực hiện.
 
1. Nhóm nhiệm vụ, giải pháp về hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách.
 
2. Nhóm nhiệm vụ, giải pháp trong trao đổi, đàm phán với nhà tài trợ về chính sách, ưu tiên, điều kiện và giải quyết quy trình, thủ tục cung cấp vốn.
 
3. Nhóm nhiệm vụ, giải pháp cải thiện tiến độ, hiệu quả và chất lượng chuẩn bị, phê duyệt và triển khai chương trình, dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.
 
4. Nhóm nhiệm vụ, giải pháp đổi mới phương thức huy động và quản lý rủi ro vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.
 
5. Nhóm nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ tiếp thu và phổ biến công nghệ, kỹ thuật cao thông qua dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.
 
Trong đó, Kế hoạch không chỉ dừng ở việc hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục, mà còn đặt trọng tâm vào nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong quản lý và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài. Cụ thể, yêu cầu làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân trong toàn bộ quá trình từ đàm phán, ký kết đến triển khai, giải ngân và quyết toán dự án; tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, theo dõi và giải trình.
 
Đồng thời, Kế hoạch nhấn mạnh việc kiểm soát rủi ro nợ công, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay, gắn với lựa chọn dự án thực sự cần thiết, có khả năng lan tỏa và tạo động lực phát triển. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; tăng cường công khai, minh bạch thông tin; cũng như phát huy vai trò giám sát của các cơ quan, tổ chức và xã hội được coi là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả đầu tư.
 
Bên cạnh đó, việc gắn thu hút, sử dụng vốn với tiếp nhận, chuyển giao công nghệ và tri thức hiện đại cũng được đặt ra nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng và hiệu quả dài hạn của các chương trình, dự án./.

Thảo Chi