(sav.gov.vn) - Trong hai ngày 08 và 09/9, Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán tổ chức Lớp bồi dưỡng kiểm toán hoạt động các dự án đầu tư (Lớp 1) cho 69 kiểm toán viên đến từ các đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước (KTNN).

Lớp bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, cập nhật quy trình, phương pháp và hệ thống tiêu chí kiểm toán đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư cho đội ngũ kiểm toán viên.

Theo chương trình, học viên được tiếp cận phương pháp đánh giá toàn diện các dự án đầu tư từ giai đoạn chuẩn bị, thực hiện đến khi bàn giao, đưa vào khai thác và vận hành, trên cơ sở các hướng dẫn về tiêu chí kiểm toán do KTNN ban hành trong năm 2026.

Thông qua đó, kiểm toán viên nâng cao năng lực nhận diện rủi ro, phát hiện các bất cập, lãng phí và đưa ra các kiến nghị chấn chỉnh kịp thời, góp phần hoàn thiện công tác quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư.

Chương trình gồm 3 chuyên đề

Chương trình bồi dưỡng gồm 3 chuyên đề, tập trung vào khung định hướng và hệ thống tiêu chí kiểm toán đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng.

Chuyên đề thứ nhất - Khung định hướng về xây dựng tiêu chí kiểm toán đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng - do Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách KTNN Lê Thị Hồng Hạnh giảng dạy. Nội dung chuyên đề hướng dẫn học viên tiếp cận phương pháp xây dựng tiêu chí kiểm toán theo hướng khoa học, khách quan và phù hợp với thực tiễn.

Chuyên đề thứ hai - Các tiêu chí kiểm toán đánh giá hiệu quả dự án đầu tư trong lĩnh vực giao thông đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng - do Phó Kiểm toán trưởng KTNN chuyên ngành IV Lại Xuân Nghị giảng dạy. Chuyên đề tập trung vào hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả đối với các dự án đầu tư trong lĩnh vực giao thông.

Chuyên đề thứ ba - Hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư đã hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng - do Trưởng phòng KTNN khu vực XII Đào Hai Anh giảng dạy. Nội dung chuyên đề hướng dẫn hệ thống tiêu chí áp dụng đối với từng loại hình công trình, gồm công trình giao thông, công trình dân dụng, công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình phục vụ nông nghiệp và phát triển nông thôn, và công trình công nghiệp.

Cập nhật các hướng dẫn kiểm toán đánh giá hiệu quả dự án đầu tư

Ngày 10/6/2026, KTNN ban hành Công văn số 859/KTNN-CĐ về Hướng dẫn khung kiểm toán đánh giá hiệu quả dự án đầu tư. Đây là khung định hướng chung, thống nhất trong toàn Ngành về việc đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư sau khi hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng.

Theo Hướng dẫn, hoạt động kiểm toán hướng đến việc đánh giá hiệu quả thực tế của dự án; phát hiện các sai phạm, hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân; đồng thời kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách về tài chính và đầu tư xây dựng.

Để thực hiện các mục tiêu trên, nội dung đánh giá được phân chia thành các nhóm tiêu chí gồm: đánh giá hiệu quả tài chính; đánh giá tác động kinh tế - xã hội; đánh giá tác động môi trường và tính bền vững; đánh giá mục tiêu dự án.

Hướng dẫn yêu cầu các Đoàn kiểm toán xây dựng tiêu chí trên cơ sở đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu kiểm toán; tăng cường lượng hóa các nội dung đánh giá bằng số liệu, tỷ lệ phần trăm, chi phí và thời gian nhằm bảo đảm tính khách quan và khả năng so sánh.

Bên cạnh đó, các Đoàn kiểm toán được khuyến khích áp dụng linh hoạt các phương pháp kiểm toán hiện đại như sử dụng cơ chế chuyên gia, ứng dụng công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu lớn (Big Data), kiểm tra đối chiếu, phân tích so sánh, kiểm tra hiện trường, phỏng vấn, quan sát… nhằm nâng cao độ tin cậy của bằng chứng kiểm toán.

Đối với lĩnh vực giao thông, ngày 24/7/2026, KTNN ban hành Công văn số 1147/KTNN-CN IV về Hướng dẫn tiêu chí kiểm toán đánh giá hiệu quả dự án đầu tư công trong lĩnh vực giao thông. Hướng dẫn áp dụng đối với các loại hình dự án giao thông như đường bộ, đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, đường thủy nội địa và giao thông đô thị.

Hệ thống tiêu chí đánh giá tập trung vào các yêu cầu về tính kinh tế, tính hiệu quả, tính hiệu lực, tính bền vững và phòng, chống lãng phí. Trong đó, việc đánh giá khả năng duy trì hoạt động ổn định, an toàn của công trình trong suốt vòng đời dự án là một nội dung quan trọng.

Kiểm toán viên cần nhận diện các nguy cơ lãng phí nguồn lực công như công trình chậm đưa vào khai thác, hoạt động dưới công suất thiết kế hoặc công tác duy tu, bảo dưỡng không đúng quy định dẫn đến công trình xuống cấp.

Để phục vụ hoạt động đánh giá, các Đoàn kiểm toán cần thu thập đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ thực hiện dự án và dữ liệu vận hành thực tế. Đồng thời, khuyến khích ứng dụng công nghệ số như mô hình thông tin công trình (BIM), dữ liệu viễn thám, dữ liệu lớn trong quá trình thu thập và đánh giá bằng chứng kiểm toán.

Thông qua Lớp bồi dưỡng, các kiểm toán viên được cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng nhận diện rủi ro và từng bước thống nhất phương pháp đánh giá hiệu quả đầu tư để áp dụng trong các cuộc kiểm toán thực tế. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán, kịp thời phát hiện các sai phạm, thất thoát, xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân và đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật.