(sav.gov.vn) - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg về việc đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KH, CN, ĐMST&CĐS) trong năm 2026, với mục tiêu hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ được giao và giải ngân 100% kế hoạch vốn, kinh phí theo đúng tiến độ.

Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh cả nước đang tập trung thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Chỉ thị, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhiều chương trình, đề án và nhiệm vụ trọng điểm đã được triển khai, từng bước tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số, xã hội số và chính phủ số, góp phần nâng cao năng suất lao động, cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Những kết quả đạt được cũng đã nhận được sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế, khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong quá trình đổi mới mô hình phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Chỉ thị cũng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm được khắc phục. Một số nhiệm vụ, dự án còn chậm tiến độ, quá thời hạn thực hiện hoặc chưa bảo đảm chất lượng đầu ra theo yêu cầu. Tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách nhà nước dành cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026 còn thấp, đặc biệt là nguồn vốn dành cho các chương trình chuyển đổi số. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc cơ chế, chính sách chưa được hoàn thiện đồng bộ; công tác tổ chức thực hiện tại một số bộ, ngành và địa phương còn thiếu chủ động; năng lực triển khai ở cấp cơ sở còn hạn chế; trong khi ở một số nơi vẫn còn tâm lý e ngại, né tránh trách nhiệm, dẫn đến sự thiếu quyết liệt của người đứng đầu trong quá trình tổ chức thực hiện.

Để tạo chuyển biến mạnh mẽ trong những tháng cuối năm, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ được giao, đồng thời phấn đấu giải ngân hết kế hoạch vốn và kinh phí năm 2026 theo đúng tiến độ.

Một trong những yêu cầu xuyên suốt của Chỉ thị là các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải xác định việc thực hiện nhiệm vụ và giải ngân vốn trong lĩnh vực KH, CN, ĐMST&CĐS là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của năm 2026. Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân không chỉ nhằm hoàn thành kế hoạch đầu tư công mà còn là giải pháp quan trọng để hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thủ tướng nhấn mạnh người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc và chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tiến độ triển khai, chất lượng thực hiện và kết quả giải ngân vốn ngân sách nhà nước. Tiến độ giải ngân phải đi đôi với hiệu quả sử dụng vốn, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích, tránh thất thoát, lãng phí và tiêu cực.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, Chỉ thị giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát toàn diện hệ thống cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các quy định nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong thực tiễn. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong quý IV năm 2026.

Song song với đó, Bộ Tài chính và Bộ Khoa học và Công nghệ được giao rà soát các quy định liên quan đến ngân sách, đầu tư công và cơ chế tài chính trong lĩnh vực KH, CN, ĐMST&CĐS; nghiên cứu sửa đổi các quy định về phân bổ, thanh toán, quyết toán kinh phí theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền nhưng vẫn bảo đảm công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực nhà nước.

Đối với việc triển khai các nhiệm vụ năm 2026, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án đã được giao, phân loại thành ba nhóm gồm: các nhiệm vụ đủ điều kiện triển khai và giải ngân ngay; các nhiệm vụ còn vướng mắc cần tập trung tháo gỡ; và các nhiệm vụ không còn khả năng thực hiện hoặc không bảo đảm tiến độ để có phương án xử lý phù hợp. Đặc biệt, cần ưu tiên hoàn thành các nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu, nền tảng số dùng chung và các dự án chuyển đổi số được bố trí vốn từ nguồn tăng thu ngân sách năm 2024 đã chuyển sang thực hiện trong năm 2026.

Đối với các địa phương, Chỉ thị yêu cầu Chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo khắc phục ngay những hạn chế trong tổ chức thực hiện, hướng dẫn triển khai và giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại cấp xã, phường. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ về chuyên môn cho cấp cơ sở; đánh giá năng lực tổ chức đầu tư, mua sắm và thuê dịch vụ công nghệ số để thực hiện phân cấp phù hợp với thực tiễn. Đối với những nhiệm vụ chuyển đổi số có tính chất phức tạp, dùng chung hoặc yêu cầu chuyên môn cao, địa phương cần chủ động tổ chức thực hiện ở cấp tỉnh nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và hiệu quả trong toàn hệ thống.

Chỉ thị cũng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, đánh giá nhu cầu vốn cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các năm 2025 và 2026 để phân bổ nguồn lực hợp lý, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương và Chính phủ. Việc bố trí nguồn vốn phải bảo đảm nguyên tắc tập trung, tránh đầu tư dàn trải, manh mún, ưu tiên cho các dự án có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Chính phủ ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, nghiên cứu và làm chủ các công nghệ thuộc danh mục công nghệ chiến lược quốc gia; các nhiệm vụ nghiên cứu tạo ra sản phẩm có lợi thế cạnh tranh của địa phương; đầu tư nâng cấp các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia nhằm hình thành hạ tầng nghiên cứu hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghệ mũi nhọn trong giai đoạn mới.

Đối với lĩnh vực chuyển đổi số, trọng tâm đầu tư sẽ là xây dựng và hoàn thiện hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, các nền tảng số dùng chung, đồng thời triển khai các dự án chuyển đổi số phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện chất lượng cung cấp dịch vụ công và thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số trong thời gian tới.