(sav.gov.vn) - Nhận lời mời của Chủ tịch Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI) và Chủ tịch Kiểm toán nhà nước Kazakhstan, Đoàn công tác Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung dẫn đầu đã tham dự Hội thảo quốc tế “Kiểm toán nhà nước trong tương lai: Đổi mới, Chuyển đổi số và Phát triển bền vững”, Cuộc họp Ban Điều hành ASOSAI lần thứ 63 và Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập KTNN Kazakhstan.

Tham dự Hội thảo quốc tế

Đoàn công tác của KTNN Việt Nam tham dự Hội thảo quốc tế vào ngày 16/9/2026 do KTNN Kazakhstan chủ trì, đăng cai tại Thủ đô Astana, Kazakhstan. Hội thảo quy tụ lãnh đạo, đại diện các cơ quan Kiểm toán tối cao (SAI), đại diện INTOSAI, ASOSAI, Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao Mỹ Latinh và Caribe (OLACEFS), Cơ quan Sáng kiến Phát triển INTOSAI (IDI) cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu. Tham dự Hội thảo còn có đại diện Ngân hàng Thế giới (WB), Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF).

Phát biểu tại phiên khai mạc, các đại biểu ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp của KTNN Kazakhstan trong giám sát tài chính công và hợp tác quốc tế; đánh giá cao việc cơ quan này thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển năng lực kiểm toán viên và tăng cường chức năng phòng ngừa của kiểm toán. Đồng thời, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đổi mới kiểm toán trước sự phát triển của công nghệ, đồng thời giữ vững tính độc lập, xét đoán chuyên môn và trách nhiệm đối với kết luận kiểm toán.

KTNN Kazakhstan giới thiệu chặng đường phát triển từ năm 1996, chuyển đổi mô hình tổ chức năm 2022 và Kế hoạch chiến lược giai đoạn 2026-2030. Trong quá trình chuyển đổi số, KTNN Kazakhstan chú trọng chất lượng dữ liệu, bảo vệ thông tin cá nhân, an ninh mạng và phân định trách nhiệm giữa con người với hệ thống tự động.

Sau phiên khai mạc, Hội thảo tiếp tục với hai phiên chuyên môn dưới sự điều hành của KTNN Kazakhstan.

Chuyên đề đầu tiên của Phiên thứ nhất, “Trí tuệ nhân tạo trong khu vực công: Những thách thức mới đối với kiểm toán và trách nhiệm giải trình”, bao gồm các tham luận của Tổng Kiểm toán nhà nước Trung Quốc Hầu Khải; Bộ trưởng Trí tuệ nhân tạo và Phát triển số Kazakhstan Zhaslan Madiyev; đại diện KTNN Ai Cập, KTNN Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất; ông Karma Tenzin, Trợ lý Tổng Giám đốc IDI và bà Katarzyna Wawiernia, Trưởng đại diện UNDP tại Kazakhstan.

Các tham luận tập trung vào lựa chọn công nghệ phù hợp với nhu cầu kiểm toán, bảo đảm chất lượng dữ liệu và duy trì sự giám sát của con người. Trung Quốc đề xuất bắt đầu từ những vấn đề nghiệp vụ cụ thể, thí điểm trước khi mở rộng ứng dụng. Kazakhstan giới thiệu các nền tảng chính phủ số, phân tích dữ liệu và trợ lý AI phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công.

Đặc biệt, KTNN Ai Cập giới thiệu sáng kiến MAAT với bốn thành phần: công cụ AI chuyên biệt, trợ lý kiểm toán, nền tảng chia sẻ tri thức và khuôn khổ quản trị AI có trách nhiệm. Nền tảng AL MERSAD của KTNN Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất hỗ trợ phân tích toàn bộ giao dịch, đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn và nhận diện trường hợp cần kiểm tra sâu. IDI giới thiệu chương trình “AI và công nghệ trong kiểm toán - Thử thách 2026”, tạo môi trường thử nghiệm và hợp tác phát triển giải pháp. UNDP lưu ý việc ứng dụng AI phải gắn với khả năng giải thích quyết định, bảo vệ dữ liệu, kiểm soát nguy cơ thiên lệch và xác định rõ trách nhiệm giải trình.

Chuyên đề thứ hai của Phiên chia sẻ thứ nhất về “Dữ liệu lớn và phân tích số trong kiểm toán nhà nước: Những cơ hội mới và giải pháp thực tiễn”, đại diện SAI Azerbaijan, Ấn Độ, Hàn Quốc, Pakistan và Phó Giáo sư Madina Serikova, Đại học Quốc gia Á - Âu L.N. Gumilyov, đã trình bày các bài tham luận chuyên sâu về những lĩnh vực khác nhau.

Các tham luận làm rõ khả năng kết nối dữ liệu để lựa chọn đối tượng kiểm toán, phát hiện bất thường và mở rộng phạm vi phân tích. Azerbaijan chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ thống thông tin về ngân sách, mua sắm công và dự án đầu tư. Ấn Độ giới thiệu ứng dụng trong kiểm toán mua sắm công, an sinh xã hội, thuế và hải quan; việc liên kết cơ sở dữ liệu giúp đối chiếu thông tin người thụ hưởng, nhận diện quan hệ giữa các nhà cung cấp và phát hiện những bất thường khó xác định bằng phương pháp chọn mẫu.

Hàn Quốc giới thiệu hệ thống quản lý kiểm toán BEST và nền tảng phân tích dữ liệu BARON. Theo bài trình bày, BARON liên kết 54 hệ thống thông tin, khai thác hơn 15.000 bộ dữ liệu và hơn 130 kịch bản nhận diện rủi ro để hỗ trợ lập kế hoạch, thực hiện kiểm toán. Pakistan nhấn mạnh cơ hội từ phân tích liên tục và kiểm tra toàn bộ giao dịch, cùng yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu, kết nối an toàn và đào tạo chuyên sâu. Từ góc độ nghiên cứu, bà Madina Serikova đề xuất tích hợp dữ liệu số để đánh giá tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực trong quản lý nguồn lực quốc gia.

Phiên thứ hai, “Kiểm toán phát triển bền vững: Đánh giá tác động và sự tham gia của người dân”, gồm các tham luận của đại diện KTNN Ai Cập, KTNN Malaysia, IDI và đại diện Kazakhstan. Nội dung trao đổi tập trung vào đánh giá kết quả thực hiện chính sách, đóng góp của nguồn lực công đối với các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) và tăng cường sự tham gia của người dân.

KTNN Malaysia chia sẻ kinh nghiệm kiểm toán các chương trình về y tế, nước sạch, hạ tầng, đổi mới sáng tạo và bảo tồn biển; kết hợp dữ liệu hành chính với thông tin tại cộng đồng để nhận diện khoảng trống dịch vụ. Hệ thống e-SelfAudit và công cụ theo dõi thực hiện kiến nghị được giới thiệu nhằm tăng cường giám sát sau kiểm toán.

IDI nhấn mạnh chuyển từ đánh giá mức độ sẵn sàng sang kiểm toán việc thực hiện SDGs, lựa chọn phạm vi phù hợp và chú trọng nguyên tắc “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Đại diện Kazakhstan đề xuất tích hợp dữ liệu tài chính, kinh tế và xã hội để đánh giá mối liên hệ giữa nguồn lực công, chính sách và kết quả phát triển. Chẳng hạn, kiểm toán hỗ trợ doanh nghiệp cần xem xét cả thay đổi về việc làm, năng suất, đầu tư và thu ngân sách. Phía Kazakhstan đồng thời đề xuất phát triển chỉ báo kiểm toán số gắn với SDGs, trao đổi phương pháp và triển khai kiểm toán chung, kiểm toán song song về các chủ đề cùng quan tâm.

Tham dự Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Kiểm toán nhà nước Kazakhstan

Cùng với hoạt động trao đổi chuyên môn tại Hội thảo quốc tế, Đoàn công tác của KTNN Việt Nam tham dự Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập KTNN Kazakhstan. Dấu mốc này ghi nhận quá trình phát triển của cơ quan KTNN Kazakhstan từ năm 1996, với những đóng góp trong giám sát tài chính công, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Nhân dịp kỷ niệm, các bài phát biểu của đại diện các tổ chức quốc tế, các SAI và các cơ quan bộ, ngành trong nước ghi nhận những kết quả phát triển của KTNN Kazakhstan, cũng như đóng góp của cơ quan này trong hợp tác kiểm toán quốc tế. Việc Đoàn KTNN Việt Nam tham dự các hoạt động kỷ niệm thể hiện sự trân trọng đối với quan hệ hợp tác giữa hai cơ quan, đồng thời là dịp tăng cường tiếp xúc, hiểu biết và gắn kết với cơ quan đăng cai cùng các đối tác quốc tế.

Việc tham gia các hoạt động tại Astana tạo điều kiện cho KTNN Việt Nam trao đổi, học hỏi kinh nghiệm đổi mới phương pháp, công cụ kiểm toán mới và phát triển năng lực chuyên môn. Những nội dung được chia sẻ tại Hội thảo cung cấp nguồn tham khảo trong nghiên cứu ứng dụng dữ liệu lớn, AI, các công nghệ số và kiểm toán phát triển bền vững, đồng thời tạo cơ hội tăng cường hợp tác với các cơ quan kiểm toán tối cao và tổ chức quốc tế./.