(sav.gov.vn) - Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1624/QĐ-TTg ngày 21/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 1068/QĐ-TTg ngày 22/8/2019 về phê duyệt Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030, với nhiều nội dung mới nhằm nâng cao hiệu lực bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Theo Quyết định số 1624/QĐ-TTg, quan điểm của Chiến lược được nhấn mạnh theo hướng tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và toàn xã hội; mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Quyết định đồng thời bổ sung mục tiêu thúc đẩy các giao dịch quyền sở hữu trí tuệ trên thị trường, trong đó thí điểm hỗ trợ xác định giá trị ít nhất 100 quyền sở hữu trí tuệ của viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Nghiên cứu, xử lý vấn đề xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Quyết định số 1624/QĐ-TTg là yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ và pháp luật có liên quan, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sáng tạo, bảo hộ, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời bảo đảm cân bằng lợi ích giữa các chủ thể và ngăn chặn hiệu quả việc lạm dụng quyền.

Trong đó, cần cập nhật các vấn đề mới phát sinh từ những xu hướng khoa học, công nghệ hiện đại của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI). Quyết định đặt ra yêu cầu nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh pháp luật đối với các đối tượng quyền sở hữu trí tuệ mới, phi truyền thống như dữ liệu lớn (big data), tài sản số, công nghệ chuỗi khối (blockchain), công nghệ sinh học, công nghệ bán dẫn; đồng thời nghiên cứu, xử lý các vấn đề xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng và nền tảng số.

Các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ phải phù hợp với tính chất dân sự của quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy xử lý hành vi xâm phạm bằng biện pháp dân sự, đồng thời nâng cao chất lượng xử lý hành chính đối với các hành vi vi phạm.

Đáng chú ý, Quyết định yêu cầu tăng cường chế tài xử lý các hành vi xâm phạm quyền, vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ, bảo đảm tính răn đe, đặc biệt đối với hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, khuyến khích đầu tư nước ngoài và chuyển giao công nghệ; đồng thời quản lý chặt chẽ bí mật kinh doanh, dữ liệu chiến lược, công nghệ nguồn, công nghệ lõi, sáng chế thuộc bí mật Nhà nước, phòng ngừa chuyển giao trái phép công nghệ quan trọng.

Quyết định cũng đặt ra yêu cầu hình thành cơ chế phát hiện, cảnh báo sớm đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xuyên biên giới; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ gắn với bảo vệ quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.

Một nội dung khác được bổ sung là hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến giao dịch quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm góp vốn, giao dịch bảo đảm, định giá, kế toán, kiểm toán quyền sở hữu trí tuệ.

Đồng thời, nghiên cứu ban hành cơ chế, chính sách về tài chính, tín dụng và các ưu đãi khác nhằm thúc đẩy khai thác quyền sở hữu trí tuệ được tạo ra từ hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước.

Qua đó, góp phần đưa quyền sở hữu trí tuệ trở thành nguồn lực phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.

Nghiên cứu cơ chế đặc thù phát triển nhân lực sở hữu trí tuệ

Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, Quyết định số 1624/QĐ-TTg bổ sung nhiệm vụ nghiên cứu áp dụng cơ chế tài chính, chính sách nhân lực đặc thù nhằm phát triển đội ngũ công chức, viên chức và chuyên gia sở hữu trí tuệ có trình độ cao.

Cùng với đó, triển khai toàn diện dịch vụ công trực tuyến, số hóa dữ liệu về sở hữu trí tuệ; tăng cường đầu tư, phát triển hạ tầng và ứng dụng công nghệ mới trong hoạt động xác lập, khai thác, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Việc số hóa dữ liệu được định hướng bảo đảm an toàn, minh bạch, tạo thuận lợi để công chúng tiếp cận, tra cứu, phân tích và khai thác thông tin sở hữu trí tuệ.

Ứng dụng công nghệ tự động phát hiện, cảnh báo sớm vi phạm

Quyết định số 1624/QĐ-TTg cũng sửa đổi, bổ sung nhiều giải pháp nhằm tập trung đẩy mạnh và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Theo đó, rà soát, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và từng bước tinh giản đầu mối cơ quan có thẩm quyền xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bằng biện pháp hành chính; đơn giản hóa, minh bạch hóa thủ tục, cắt giảm chi phí và rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp, xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Tăng cường phối hợp, xây dựng cơ chế điều phối tập trung, thống nhất giữa các cơ quan hành chính nhà nước với các cơ quan bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nhất là cơ quan tư pháp; trong đó có nội dung nghiên cứu tăng cường vai trò của tòa án trong giải quyết các vụ việc về sở hữu trí tuệ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ xuyên biên giới.

Đặc biệt, tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là trong môi trường kỹ thuật số; nâng cao trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian, chủ quản nền tảng số trong việc ngăn chặn, loại bỏ và không tiếp tay cho hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.

Cùng với đó, nâng cao hiệu quả kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử.

Quyết định đặt ra nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng công nghệ có chức năng giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Đồng thời, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về sở hữu trí tuệ được kết nối, chia sẻ liên thông, bảo đảm phục vụ công tác giám sát, cảnh báo và xử lý vi phạm thống nhất trên phạm vi cả nước.

Những nội dung sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 1624/QĐ-TTg được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tình hình mới.