Kiểm toán nhà nước

Thực hiện Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, trong giai đoạn 2001-2005 chúng ta đã triển khai thực hiện 20 Chương trình KH &CN trọng điểm cấp Nhà nước với tổng số 521 đề tài, dự án KH &CN, bao gồm 10 Chương trình khoa học công nghệ (KC) với 420 đề tài, dự án KHCN và 10 Chương trình khoa học xã hội (KX) với 101 đề tài KHXH...

Công ty mẹ - công ty con (CTM-CTC) là hình thức liên kết chặt chẽ về lợi ích kinh tế giữa CTM và CTC trong đó CTM chi phối các CTC thông qua sự đầu tư góp vốn, chuyển giao công nghệ, khả năng bảo lãnh, uy tín, thương hiệu, thị trường… Một CTM với nhiều CTC hoạt động kinh doanh trên nhiều lĩnh vực và địa bàn khác nhau tạo thành tập đoàn. Điểm khác biệt lớn nhất của tập đoàn so với tổng công ty là cách quản lý chi phối qua mệnh lệnh hành chính được thay bằng quan hệ kinh tế. CTM đóng vai trò là nhà đầu tư vào CTC cho nên sự liên kết ở đây bền chặt hơn, quyền lợi và trách nhiệm được phân định một cách rõ ràng hơn.

Trong Phần 4 của Dự thảo văn kiện của BCH (khoá VIII) trước Đại hội IX của Đảng, đoạn nói về: “Tiếp tục đổi mới công cụ quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế” nêu rõ: “ Đổi mới hơn nữa công tác kế hoạch kết hợp thị trường với kế hoạch, nâng cao chất lượng công tác xây dựng các chiến lược quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường công tác thông tin về kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế, công tác thống kê ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học - công nghệ trong công tác dự báo, kiểm tra tình hình thực hiện ở cấp vĩ mô và doanh nghiệp. Bảo đảm tính minh bạch, công bằng chi NSNN, phân cấp mạnh đi đôi với tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc thu chi ngân sách địa phương”.

Các nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KH&CN) trước đây chủ yếu được thực hiện ở các đơn vị sự nghiệp khoa học như các viện nghiên cứu, các trường đại học và một số doanh nghiệp nhà nước. Từ khi Luật KH &CN (năm 2000) được ban hành có hiệu lực, các nhiệm vụ KH &CN được thực hiện ở mọi đối tượng thông qua tuyển chọn, các đơn vị tổ chức (các viện, trường, các doanh nghiệp, cá nhân ...) có đủ năng lực đều có thể tham  gia. Ngoài ra, đối với những doanh nghiệp tự đầu tư nghiên cứu thuộc lĩnh vực ưu tiên trọng điểm của nhà nước được xét tài trợ một phần kinh phí nghiên cứu. Do đó, trong chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa được đề cập đến kế toán các nhiệm vụ KH &CN.

Trong hệ thống mục lục ngân sách nhà nước, các nội dung thu-chi đã được cụ thể hoá chi tiết đến tiểu mục. Tuy nhiên, bản chất của các nội dung chi cho đề tài, dự án do có đặc thù riêng nên phải hiểu đây là chi cho nghiệp vụ chuyên môn, không như bản chất của chi nhiệm vụ thường xuyên cho công tác quản lý. Đến nay chưa có một văn bản hướng dẫn riêng trong lĩnh vực đặc thù về khoa học và công nghệ này.