(sav.gov.vn) - Trước sức hút của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với người trẻ, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá cần giúp người tham gia nhận diện nguy cơ, hiểu quy định pháp luật và xác định trách nhiệm của mình. Tại Quảng Trị, yêu cầu ấy được đặt ra cùng với việc xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc trong các cơ quan tư pháp và cơ sở đào tạo.

Nhận diện nguy cơ từ các sản phẩm thuốc lá mới

Hình thức bắt mắt, thiết kế nhỏ gọn, nhiều hương vị, được quảng bá trên mạng xã hội và gắn với hình ảnh cá tính, sành điệu… Những đặc điểm này của các sản phẩm thuốc lá mới có thể khiến người trẻ đánh giá thấp nguy cơ gây nghiện và tác động đối với sức khỏe. Đây cũng là một trong những vấn đề được tập trung làm rõ tại chương trình truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại của thuốc lá diễn ra mới đây tại Phân hiệu Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh ở Quảng Trị.

Chương trình do Báo Pháp luật Việt Nam, Quỹ Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị tổ chức, có sự tham dự của đại diện các cơ quan, cơ sở đào tạo, đông đảo cán bộ, giảng viên và hơn 500 sinh viên trên địa bàn. Từ việc cung cấp kiến thức về sức khỏe đến phổ biến các quy định pháp luật, chương trình đặt ra yêu cầu đưa nhận thức thành hành động cụ thể trong công sở, nhà trường và cộng đồng.

Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hương, chuyên gia Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế), thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang được thiết kế ngày càng bắt mắt, nhỏ gọn, nhiều hương vị, hướng mạnh tới giới trẻ. Dẫn số liệu của Bộ Y tế, bà Hương cho biết, năm 2020, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm 15-24 tuổi là 7,3%, cao hơn nhóm 25-44 tuổi, ở mức 3,2%.

Chương trình đã cung cấp thông tin giúp người trẻ nhận diện các sản phẩm thuốc lá mới, hiểu rõ nguy cơ gây nghiện và những tác hại đối với sức khỏe; người tham dự được nghe phân tích về các hóa chất trong thuốc lá điện tử, nguy cơ sản phẩm bị lợi dụng để pha trộn chất ma túy; đồng thời được làm rõ nhận thức sai lầm cho rằng thuốc lá điện tử có thể giúp cai thuốc lá truyền thống.

Cùng với đó, chuyên gia cập nhật những nội dung pháp luật liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phổ biến các nội dung cơ bản của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, quy định xử phạt và những biện pháp giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá; tác hại của hút thuốc thụ động, ảnh hưởng của thuốc lá đối với kinh tế, môi trường và sức khỏe cũng được làm rõ, giúp người tham dự hiểu rằng hành vi hút thuốc có thể tác động đến cả những người xung quanh.

Đề cập đến những hệ lụy lâu dài của thuốc lá, Phó Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam Trần Ngọc Hà nhấn mạnh, ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cùng nhiều bệnh lý liên quan đang đặt ra vấn đề đáng quan tâm, nhất là đối với người trẻ.

“Những tác hại ấy đã được cảnh báo rất rõ, vậy tại sao chúng ta vẫn còn thờ ơ? Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc và truyền thông mạnh mẽ hơn”, ông Hà đặt vấn đề.

Theo ông Hà, phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được triển khai thường xuyên, thiết thực, hướng đến những nhóm đối tượng có khả năng lan tỏa trong cộng đồng. Với thế mạnh về thông tin pháp luật và truyền thông chính sách, Báo Pháp luật Việt Nam đã phối hợp với Quỹ và các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền về tác hại của thuốc lá và pháp luật liên quan.

“Ngoài thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, chúng tôi xác định đây còn là trách nhiệm xã hội của Báo”, ông Hà chia sẻ.

Từ hiểu pháp luật đến trách nhiệm thực hiện

Đối với cán bộ ngành Tư pháp, giảng viên và sinh viên ngành Luật, kiến thức được tiếp nhận tại chương trình còn gắn với trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật. Đây là những người có thể đưa thông tin đến đồng nghiệp, người học, gia đình và cộng đồng thông qua công việc, hoạt động giảng dạy và sinh hoạt hằng ngày.

Ông Trương Quang Sáng, Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Quảng Trị cho rằng, phòng, chống tác hại của thuốc lá vừa là vấn đề bảo vệ sức khỏe cộng đồng, vừa gắn trực tiếp với trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Trong bối cảnh các hình thức sử dụng nicotine ngày càng đa dạng, đặc biệt là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm mới, công tác truyền thông pháp luật cần được thực hiện chủ động, thường xuyên, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Theo ông Sáng, chương trình là dịp để cán bộ, giảng viên, sinh viên cập nhật kiến thức, nhận diện nguy cơ và hiểu rõ hơn trách nhiệm của cá nhân, cơ quan, đơn vị trong thực hiện các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Thời gian qua, Sở Tư pháp Quảng Trị đã lồng ghép nội dung này trong các hội nghị tập huấn, sinh hoạt Ngày Pháp luật, hoạt động ngoại khóa tại trường học; đồng thời tăng cường truyền thông qua công nghệ thông tin và mạng xã hội. Thời gian tới, Sở tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, tăng cường phối hợp với các ngành, cơ quan, tổ chức và cơ sở đào tạo, chú trọng thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên.

Từ phía người học, sinh viên Dương Thế Anh, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh - Phân hiệu Quảng Trị cho biết, chương trình giúp em hiểu thêm tác hại của thuốc lá đối với người hút và người hút thuốc thụ động. Những quy định về địa điểm cấm hút thuốc, việc bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi cũng giúp em nhận thức rõ hơn mối liên hệ giữa bảo vệ sức khỏe và chấp hành pháp luật.

“Từ những kiến thức trên, em thấy mình có trách nhiệm góp phần lan tỏa việc phòng, chống tác hại của thuốc lá nơi giảng đường và trong cộng đồng”, Thế Anh chia sẻ.

Giảng viên Nguyễn Hoàng Lê Khanh, Trường Đại học Luật TP.HCM - Phân hiệu Quảng Trị cho biết, chương trình có ý nghĩa thiết thực đối với giảng viên và sinh viên, giúp cung cấp thêm kiến thức về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người và môi trường. Cô hy vọng những kiến thức được chia sẻ hôm nay sẽ tiếp tục được lan tỏa trong nhà trường, để mỗi sinh viên và giảng viên cùng nâng cao ý thức, góp phần xây dựng môi trường học tập không khói thuốc”.

Cam kết cần được tiếp nối bằng hành động

Tại chương trình, đại diện Sở Tư pháp, Thi hành án dân sự, Sở Y tế và các cơ sở đào tạo trên địa bàn thực hiện nghi thức ký cam kết đẩy mạnh phòng, chống tác hại của thuốc lá. Nội dung tập trung vào tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật; xây dựng và duy trì môi trường làm việc, học tập không khói thuốc; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; vận động cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và sinh viên không sử dụng thuốc lá, chủ động phòng ngừa thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Các nội dung cam kết cũng xác định những công việc cần tiếp tục sau buổi truyền thông. Trong đó, duy trì môi trường không khói thuốc đòi hỏi sự tham gia thường xuyên của cơ quan, nhà trường và từng cá nhân; trách nhiệm của người đứng đầu cần gắn với việc tổ chức thực hiện trong đơn vị.

Theo lãnh đạo Sở Tư pháp Quảng Trị, mỗi cán bộ, viên chức ngành Tư pháp vừa là người chấp hành pháp luật, vừa có trách nhiệm góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống. Xây dựng cơ quan không khói thuốc vì vậy cần gắn với môi trường làm việc văn minh, kỷ cương và hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.

Từ công sở đến giảng đường, hiệu quả của truyền thông cần được tiếp nối bằng việc thực hiện các quy định và duy trì những nội dung đã cam kết. Khi cán bộ nêu gương, giảng viên tiếp tục chia sẻ kiến thức và sinh viên chủ động bảo vệ mình, vận động người xung quanh, thông điệp phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ có thêm điều kiện đi vào đời sống. Đó cũng là cách để kiến thức pháp luật được chuyển thành hành động, góp phần xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc./.