(sav.gov.vn) - Ngày 27/5, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước (KTNN) đã tổ chức nghiệm thu Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở “Hoàn thiện hướng dẫn kiểm toán dự án đầu tư xây dựng công trình theo Chuẩn mực KTNN ban hành kèm theo Quyết định số 08/2024/QĐ-KTNN” do ThS. Lý Thành Công - KTNN chuyên ngành II làm chủ nhiệm. TS. Nguyễn Mạnh Cường - Chánh Văn phòng, Văn phòng Đảng ủy KTNN làm Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu; cùng tham dự có các thành viên Hội đồng nghiệm thu và Ban đề tài.

Theo ThS. Lý Thành Công, Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030 đã xác định việc hoàn thiện các văn bản liên quan đến tổ chức và hoạt động của KTNN là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược. Giai đoạn 2021-2025, KTNN đã đặc biệt tập trung vào việc rà soát, hoàn thiện hệ thống các quy trình, Chuẩn mực KTNN, và xây dựng các cẩm nang, hướng dẫn nghiệp vụ kiểm toán phù hợp cho từng lĩnh vực cụ thể.

Ngày 14/11/2024, Tổng Kiểm toán nhà nước đã ký Quyết định số 08/2024/QĐ-KTNN ban hành Hệ thống Chuẩn mực KTNN (Chuẩn mực KTNN 08) thay thế cho Hệ thống chuẩn mực đã được ban hành trước đó tại Quyết định số 02/2016/QĐ-KTNN ngày 15/7/2016 (Chuẩn mực KTNN 02). Tuy nhiên, hoạt động kiểm toán dự án đầu tư xây dựng công trình của KTNN hiện vẫn đang được thực hiện dựa trên cơ sở hướng dẫn đã ban hành kèm theo Quyết định số 47/QĐ-KTNN ngày 14/01/2021, căn cứ trên hệ thống Chuẩn mực KTNN 02.

Đối với lĩnh vực đầu tư xây dựng, vai trò của hướng dẫn kiểm toán rất quan trọng do đặc thù của loại hình kiểm toán này là đối tượng kiểm toán có quy mô tài chính lớn, thời gian thực hiện kéo dài, liên quan đến nhiều chủ thể và chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định pháp luật khác nhau như pháp luật về đầu tư công, xây dựng, đấu thầu, đất đai, môi trường và tài chính - ngân sách.

Kiểm toán viên tham gia Đoàn kiểm toán dự án đầu tư không chỉ đòi hỏi kiến thức về tài chính kế toán mà còn hiểu biết sâu về kỹ thuật xây dựng, quản lý dự án, định mức, đơn giá, hợp đồng xây dựng và quản trị rủi ro. Trong điều kiện đó, nếu thiếu hệ thống hướng dẫn cụ thể, thống nhất, kiểm toán viên rất dễ lúng túng trong việc lựa chọn nội dung trọng tâm, xác định phạm vi kiểm tra, xây dựng thủ tục kiểm toán và đánh giá bằng chứng…

Xuất phát từ nhu cầu đảm bảo sự nhất quán, minh bạch và chính xác trong công tác kiểm toán, đồng thời tăng cường khả năng ứng dụng các hướng dẫn kiểm toán vào thực tiễn, Nhóm nghiên cứu đã hệ thống hóa và phân tích, so sánh một số nội dung của Chuẩn mực KTNN 02 và Chuẩn mực KTNN 08; nhận diện một số nội dung trong hướng dẫn kiểm toán dự án đầu tư xây dựng công trình chưa phù hợp hoặc chưa được cập nhật theo yêu cầu của hệ thống chuẩn mực mới. Từ đó, đề xuất định hướng hoàn thiện hướng dẫn kiểm toán.

Tại buổi nghiệm thu, các thành viên Hội đồng khoa học đánh giá, Đề tài mang tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn trong bối cảnh KTNN đã ban hành Hệ thống Chuẩn mực KTNN mới, có nhiều thay đổi căn bản về phương pháp kiểm toán theo hướng tiếp cận dựa trên rủi ro, trọng yếu và xét đoán nghề nghiệp. Trong khi đó, Hướng dẫn kiểm toán dự án đầu tư xây dựng công trình ban hành theo Quyết định số 47/QĐ-KTNN vẫn được xây dựng trên cơ sở hệ thống chuẩn mực cũ, chưa được cập nhật tương ứng.

Việc nghiên cứu hoàn thiện hướng dẫn kiểm toán nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa chuẩn mực và hướng dẫn nghiệp vụ, nâng cao chất lượng kiểm toán dự án đầu tư xây dựng - lĩnh vực có quy mô lớn, rủi ro cao và chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi ngân sách nhà nước - là cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn rõ rệt.

Để hoàn thiện Đề tài, các thành viên Hội đồng nghiệm thu khuyến nghị, Nhóm nghiên cứu bổ sung lý luận về đặc thù của lĩnh vực kiểm toán dự án đầu tư tác động đến việc hoàn thiện hướng dẫn kiểm toán; tăng cường nội dung đánh giá, phân tích và liên hệ trực tiếp với thực tiễn kiểm toán dự án đầu tư xây dựng công trình của KTNN.

Ban chủ nhiệm Đề tài nên trình bày giải pháp theo cấu trúc xuyên suốt “nội dung hiện hành - vấn đề cần sửa - đề xuất sửa đổi - lý do sửa đổi - giá trị áp dụng”. Ví dụ, đối với đánh giá rủi ro, cần chỉ rõ hướng dẫn hiện hành còn thiếu những nội dung gì so với chuẩn mực hiện hành, đề xuất bổ sung bước đánh giá rủi ro, tiêu chí đánh giá và kết quả đánh giá rủi ro được sử dụng như thế nào trong hoạt động kiểm toán.

Kết luận cuộc họp, TS. Nguyễn Mạnh Cường - Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu - đánh giá, Đề tài có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, hoàn thành mục tiêu nghiên cứu. Để nâng cao giá trị và tính khả thi của Đề tài, Nhóm tác giả cần tiếp thu tối đa ý kiến của Hội đồng nghiệm thu, trong đó: Chỉ rõ những bất cập trong hướng dẫn kiểm toán dự án đầu tư hiện hành, đối chiếu với Chuẩn mực KTNN 08 để đưa ra các kiến nghị, giải pháp phù hợp, logic.

Bên cạnh đó, Ban Đề tài cần bổ sung, nghiên cứu thêm nội dung về kiểm toán dự án đầu tư công trình trong bối cảnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, đánh giá rủi ro; rà soát, cập nhật các căn cứ pháp lý, chuẩn mực kiểm toán, trích dẫn tài liệu tham khảo rõ ràng, đầy đủ.

Hội đồng nghiệm thu đánh giá Đề tài xếp loại Khá./.