(sav.gov.vn) - Mỗi cán bộ y tế nói không với thuốc lá không chỉ bảo vệ sức khỏe của chính mình mà còn góp phần bảo vệ hàng trăm người xung quanh khỏi tác hại của khói thuốc thụ động. Từ nhận thức đó, ngành Y tế Thủ đô đang quyết liệt xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc, coi đây là một tiêu chí quan trọng của văn hóa công sở hiện đại.

Xây dựng môi trường y tế văn minh, an toàn từ việc nói không với thuốc lá

Là lực lượng nòng cốt trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, các đơn vị y tế trên địa bàn Hà Nội, trong đó có Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, xác định xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm nêu gương của mỗi cán bộ, nhân viên y tế.

Thực tế cho thấy, mặc dù công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã đạt nhiều kết quả tích cực, tình trạng hút thuốc tại nơi làm việc vẫn còn xuất hiện ở một số cơ quan, đơn vị. Khói thuốc lá chứa hàng nghìn hóa chất độc hại, trong đó có nhiều chất gây ung thư, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe người hút và những người hít phải khói thuốc thụ động. Nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp, ung thư phổi và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác luôn hiện hữu nếu môi trường làm việc không được bảo đảm trong lành, an toàn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong có thể phòng tránh được trên toàn cầu. Mỗi năm, hàng triệu người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá như ung thư, bệnh tim mạch và các bệnh hô hấp mạn tính. WHO cũng nhấn mạnh rằng việc bảo đảm môi trường không khói thuốc tại nơi làm việc là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giảm gánh nặng bệnh tật do thuốc lá gây ra.

Đối với ngành Y tế, yêu cầu xây dựng môi trường không khói thuốc càng có ý nghĩa đặc biệt. Mỗi cán bộ y tế không chỉ là người chăm sóc sức khỏe nhân dân mà còn là tấm gương trong thực hành lối sống lành mạnh. Một cơ sở y tế không khói thuốc góp phần bảo vệ sức khỏe cán bộ, nhân viên và người bệnh, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh thân thiện, chuyên nghiệp của ngành.

Tại CDC Hà Nội, việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc đã trở thành một tiêu chí quan trọng trong văn hóa công sở. Các khoa, phòng chuyên môn thường xuyên lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá trong các cuộc họp, buổi sinh hoạt chuyên môn; đồng thời đưa việc thực hiện môi trường không khói thuốc vào tiêu chí đánh giá thi đua của tập thể và cá nhân.

Lan tỏa lối sống lành mạnh từ mỗi cán bộ y tế

Nhiều cán bộ, viên chức của đơn vị cho rằng môi trường làm việc không khói thuốc giúp không gian cơ quan trở nên trong lành hơn, tạo cảm giác thoải mái, nâng cao hiệu quả công việc và thể hiện sự tôn trọng đối với đồng nghiệp cũng như người dân đến liên hệ công tác.

Chia sẻ về ý nghĩa của môi trường công sở không khói thuốc, nhiều cán bộ CDC Hà Nội cho biết, là những người làm trong ngành Y tế, họ hiểu rõ những tác hại nghiêm trọng của thuốc lá đối với sức khỏe. Vì vậy, việc nghiêm túc thực hiện quy định không hút thuốc tại nơi làm việc không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là hành động thiết thực góp phần xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, văn minh của ngành.

Anh Bùi Xuân Tiến, cán bộ khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, CDC Hà Nội chia sẻ: “Trước đây, tôi cũng như nhiều người vẫn nghĩ hút thuốc là thói quen cá nhân, nhưng thực tế khói thuốc ảnh hưởng tới tất cả mọi người xung quanh. Tại CDC Hà Nội, việc xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc đã trở thành nếp sống văn hóa của cơ quan. Mỗi cán bộ cần là một tuyên truyền viên tích cực, vận động gia đình và cộng đồng cùng nói không với thuốc lá”.

Đặc biệt, đối với đơn vị y tế dự phòng thường xuyên thực hiện nhiệm vụ truyền thông, nâng cao sức khỏe cộng đồng như CDC Hà Nội, việc thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc càng góp phần củng cố niềm tin của người dân và lan tỏa thông điệp sống khỏe tới xã hội.

Đẩy mạnh truyền thông, hướng tới môi trường làm việc không khói thuốc bền vững

Không chỉ tập trung xây dựng môi trường không khói thuốc trong nội bộ, CDC Hà Nội còn tích cực phối hợp với các đơn vị y tế, trường học và địa phương triển khai nhiều hoạt động truyền thông cộng đồng về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Các hình thức tuyên truyền đa dạng như phát thanh, truyền thông trực tiếp, treo pano, áp phích, truyền thông trên nền tảng số... đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về những hệ lụy nghiêm trọng mà thuốc lá gây ra đối với sức khỏe và kinh tế.

Đáng chú ý, trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có xu hướng gia tăng, đặc biệt trong giới trẻ, ngành Y tế tiếp tục khuyến cáo người dân không nên chủ quan trước những nhận định sai lệch cho rằng đây là các sản phẩm ít gây hại. Theo các chuyên gia y tế, thuốc lá điện tử vẫn chứa nicotine gây nghiện cùng nhiều hóa chất độc hại có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe. Vì vậy, môi trường làm việc không khói thuốc cần được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm việc không sử dụng thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trong cơ quan, đơn vị.

Năm 2026, WHO lựa chọn chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá là “Vạch trần sức hấp dẫn - Đối phó với tình trạng nghiện thuốc lá và nicotine”. Thông điệp này cảnh báo các sản phẩm nicotine và thuốc lá thế hệ mới đang được thiết kế với mẫu mã bắt mắt, hương vị hấp dẫn và chiến lược tiếp thị tinh vi nhằm thu hút giới trẻ. Theo WHO, khoảng 15 triệu thanh thiếu niên từ 13 - 15 tuổi trên toàn thế giới đang sử dụng thuốc lá điện tử, trong khi nhiều quốc gia ghi nhận tỷ lệ thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử cao gấp nhiều lần người trưởng thành.

Tại Việt Nam, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đang tiếp tục được tăng cường thông qua nhiều giải pháp đồng bộ như mở rộng các khu vực cấm hút thuốc, siết chặt quản lý thuốc lá thế hệ mới và tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá. Ngành Y tế nhận định đây là những giải pháp quan trọng nhằm giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, bảo vệ sức khỏe người dân và hạn chế những tổn thất về kinh tế do các bệnh liên quan đến thuốc lá gây ra.

Để xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc hiệu quả và bền vững, bên cạnh công tác tuyên truyền, điều quan trọng nhất vẫn là ý thức tự giác của mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Các cơ quan, đơn vị cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định cấm hút thuốc; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; đồng thời biểu dương, nhân rộng những tập thể, cá nhân thực hiện tốt mô hình môi trường không khói thuốc.

Một môi trường làm việc trong lành, không khói thuốc không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe người lao động, nâng cao năng suất lao động và giảm chi phí y tế mà còn là thước đo của nếp sống văn minh, chuyên nghiệp trong mỗi cơ quan, đơn vị.

Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, toàn ngành Y tế Thủ đô tiếp tục chung tay hành động vì một môi trường làm việc xanh - sạch - đẹp - không khói thuốc, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng hôm nay và các thế hệ tương lai.