(sav.gov.vn) - Sáng 24/8, với đa số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Quốc hội yêu cầu Kiểm toán nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, kiểm toán việc thực hiện Dự án.

Phấn đấu hoàn thành cơ bản dự án chậm nhất vào năm 2030

Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua, phạm vi Dự án có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (TP Hải Phòng).

Chiều dài tuyến chính khoảng 363 km; chiều dài các tuyến nhánh khoảng 63 km; đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Về quy mô, đầu tư mới đường đôi đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm, đường đơn đối với các đoạn tuyến còn lại; khổ 1.435 mm; vận chuyển chung hành khách, hàng hóa.

Tuyến đường có tốc độ thiết kế 160 km/h đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, tốc độ thiết kế 120 km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội; tốc độ thiết kế 80 km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.

Về công nghệ, Dự án áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray; sử dụng sức kéo điện cho tuyến chính và đoạn tuyến nhánh nối từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; sử dụng sức kéo diesel và sẽ chuyển đổi đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai cho các tuyến nhánh kết nối cảng biển.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 289.339 tỷ đồng; phấn đấu hoàn thành cơ bản dự án chậm nhất vào năm 2030.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, sơ bộ tổng mức đầu tư điều chỉnh lần này đã được tính toán cụ thể, chi tiết hơn; giá trị sơ bộ tổng mức đầu tư được tính theo giá trị tổng mức đầu tư của bước Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Trong đó, tổng mức đầu tư được xác định trên cơ sở: danh mục các tiêu chuẩn kỹ thuật được Bộ Xây dựng phê duyệt, định mức được Bộ Xây dựng chuyển đổi; khối lượng được lấy theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi; đơn giá các loại vật tư, vật liệu trong nước đã sản xuất được lấy theo báo giá trong nước, các vật tư, vật liệu nhập khẩu tham khảo đơn giá nước ngoài; đơn giá và chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cập nhật đến năm 2026.

Bộ Xây dựng đã dự kiến nhu cầu vốn cho từng năm; trong đó giai đoạn 2021 - 2025 đã bố trí 711 tỷ đồng, giai đoạn 2026 - 2030 cần khoảng 224.586 tỷ đồng, giai đoạn 2031 - 2035 cần khoảng 64.042 tỷ đồng. Quốc hội đã quyết định nguồn vốn từ ngân sách nhà nước bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác.

Nghị quyết cũng nêu rõ: UBND TP. Hải Phòng chịu trách nhiệm huy động vốn và hiệu quả đầu tư đoạn tuyến nhánh nối ga Nam Hải Phòng với ga Nam Đồ Sơn, khu bến Nam Đồ Sơn bảo đảm khai thác đồng bộ các công trình này, không gây thất thoát, lãng phí. Bộ Xây dựng có trách nhiệm hỗ trợ UBND TP. Hải Phòng trong quản lý thực hiện đầu tư đoạn tuyến nhánh này.

Có cơ chế kiểm soát, giám sát độc lập, phòng, chống lãng phí tiêu cực

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, qua thảo luận, các ý kiến góp ý tập trung làm rõ về cơ sở điều chỉnh dự án; nội dung điều chỉnh và hiệu quả đạt được sau khi điều chỉnh dự án. Bên cạnh đó là các ý kiến đóng góp để Chính phủ chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện bảo đảm hoàn thành dự án đúng tiến độ, hiệu quả, không thất thoát, lãng phí.

Về vấn đề này, Bộ trưởng nêu rõ, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ các loại chi phí, hạn chế tối đa việc tiếp tục phải điều chỉnh tổng mức đầu tư trong quá trình thực hiện Dự án.

Bộ trưởng cũng thông tin, để kiểm soát chi phí đầu tư các dự án nói chung và kiểm soát chặt chẽ khối lượng, đơn giá, tiêu chuẩn kỹ thuật nói riêng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 206/2026/NĐ CP ngày 15/6/2026 về quản lý chi phí đầu tư xây dựng; Bộ Xậy dựng đã ban hành các Thông tư hướng dẫn.

Quá trình nghiên cứu chuẩn bị đầu tự Dự án, Bộ Xây dựng đã chủ động rà soát tham mưu Chính phủ trình Quốc hội có cơ chế kiểm soát, giám sát độc lập, phòng, chống lãng phí tiêu cực và đã được Quốc hội thông qua tại khoản 13 Điều 3 Nghị quyết số 187/2025/QH15.

Cụ thể: “a)Khi lựa chọn nhà thầu các gói thầu EPC, gói thầu tư vấn sử dụng nhà thầu nước ngoài, thành phần tổ thẩm định theo quy định của pháp luật về đấu thầu và bổ sung đại diện Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán nhà nước;

 b) Chủ đầu tư có trách nhiệm gửi hồ sơ tổng mức đầu tư đã được hoàn thiện theo báo cáo thẩm định của cấp quyết định đầu tư cho Kiểm toán nhà nước để thực hiện kiểm toán làm cơ sở phê duyệt Dự án. Kiểm toán nhà nước có trách nhiệm gửi kết quả kiểm toán cho cấp quyết định đầu tư trong thờ

Triển khai thực hiện chính sách này, quá trình phê duyệt Dự án thành phần 1, Chủ đầu tư đã gửi hồ sơ tổng mức đầu tư để Kiểm toán nhà nước thực hiện kiểm toán trước khi phê duyệt. Quá trình lựa chọn nhà thầu nước ngoài, Chính phủ yêu cầu Chủ đầu tư thực hiện nghiêm cơ chế đã được Quốc hội thông qua bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, chặt chẽ.

Tại Nghị quyết lần này, Quốc hội tiếp tục yêu cầu Kiểm toán nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, kiểm toán việc thực hiện Dự án./