(sav.gov.vn) - Sáng 8/9, tại Hà Nội, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) tổ chức buổi làm việc nghe đơn vị tư vấn báo cáo Đề án Xây dựng Khung Kiến trúc số của KTNN, định hướng chuyển đổi số của Ngành đến năm 2035. Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Bùi Quốc Dũng chủ trì buổi làm việc.

Tham dự buổi làm việc có lãnh đạo Cục Công nghệ thông tin (CNTT), đại diện các đơn vị trực thuộc KTNN và nhóm tư vấn xây dựng Đề án.

Việc xây dựng Khung Kiến trúc số nhằm cụ thể hóa Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030 theo Nghị quyết số 999/2020 của Quốc hội, đồng thời cập nhật các quy định pháp luật mới liên quan đến chuyển đổi số, an ninh mạng, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Xác lập Khung Kiến trúc số thống nhất trong toàn Ngành

Báo cáo tại buổi làm việc, đại diện đơn vị tư vấn cho biết Khung Kiến trúc số xác lập mô hình tổng thể, các nguyên tắc kỹ thuật và cơ chế quản trị công nghệ thông tin áp dụng thống nhất trong toàn KTNN.

Khung Kiến trúc số sẽ là căn cứ trong quá trình thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư, thiết kế và dự toán kinh phí đối với các nhiệm vụ công nghệ thông tin. Các chương trình, dự án chưa có kết quả đánh giá tuân thủ Khung Kiến trúc số sẽ không được bố trí kinh phí và nghiệm thu.

Theo định hướng của Đề án, việc triển khai Khung Kiến trúc số nhằm tăng cường tính thống nhất trong đầu tư, quản trị và khai thác hạ tầng, hệ thống thông tin và dữ liệu; từng bước khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, manh mún, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công nghệ thông tin của Ngành.

Dự thảo Đề án xác định tầm nhìn đến năm 2031, KTNN trở thành cơ quan kiểm toán số hiện đại, hoạt động dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI); đến năm 2035 trở thành cơ quan kiểm toán số dẫn dắt trong khu vực.

Chuyển đổi số của Ngành được định hướng theo nguyên tắc “Người dùng làm trung tâm -Dữ liệu làm cốt lõi -Bảo đảm tính độc lập của hoạt động kiểm toán”. Dữ liệu được xác định là tài sản chiến lược, được tạo lập một lần tại nguồn, quản trị tập trung và khai thác dùng chung trong toàn Ngành.

Đến năm 2031, KTNN phấn đấu tối thiểu 70% cuộc kiểm toán ứng dụng kỹ thuật phân tích dữ liệu lớn và AI; từng bước triển khai kiểm toán từ xa và kiểm toán dữ liệu.

Đề án đặt mục tiêu 100% hồ sơ và kiến nghị kiểm toán mới được số hóa toàn trình, ký số chuyên dùng và lưu vết điện tử. Hệ thống kết nối, khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và tối thiểu 12 bộ, ngành, cơ quan được kiểm toán thông qua trục NDXP.

Cùng với đó, KTNN định hướng bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng cấp độ 4 và vận hành trung tâm giám sát an toàn thông tin (SOC) 24/7.

Về kiến trúc ứng dụng, Đề án định hướng tái cấu trúc 31 phần mềm hiện nay thành 4 nhóm nền tảng cốt lõi, gồm: quản lý hoạt động kiểm toán toàn trình; công cụ CAATs và kho tri thức; nền tảng phân tích dữ liệu lớn và AI; nền tảng văn phòng số hợp nhất dùng chung.

Việc khai thác dữ liệu từ bên ngoài được thực hiện theo nguyên tắc “chỉ đọc”, phân quyền và ghi vết đến từng kiểm toán viên. Dữ liệu nội sinh của cuộc kiểm toán phải được lưu trữ trên hạ tầng an toàn do KTNN trực tiếp quản trị.

Đề án cũng xác định nguyên tắc ứng dụng AI có trách nhiệm. AI được sử dụng với vai trò hỗ trợ phân tích, cảnh báo rủi ro; các kết luận và kiến nghị kiểm toán có giá trị pháp lý phải do con người quyết định và chịu trách nhiệm.

Hoàn thiện Đề án, bảo đảm tính khả thi

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Bùi Quốc Dũng đánh giá cao sự chuẩn bị của Cục CNTT và đơn vị tư vấn; đồng thời nhấn mạnh việc xây dựng, ban hành Khung Kiến trúc số là nhiệm vụ cần thiết nhằm định hướng phương thức kiểm toán hiện đại và tăng cường kỷ cương trong đầu tư công nghệ thông tin.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước đồng tình với định hướng hợp nhất hơn 30 phần mềm phân tán thành 4 nhóm nền tảng dùng chung, qua đó góp phần khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực và chia cắt thông tin.

Để hoàn thiện Đề án trước khi trình Ban Cán sự Đảng và Lãnh đạo KTNN phê duyệt, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước yêu cầu Cục CNTT và đơn vị tư vấn tập trung hoàn thiện 4 nội dung.

Trước hết, cần đánh giá kết quả thực hiện Kiến trúc tổng thể năm 2019; làm rõ những nhiệm vụ đã hoàn thành trong giai đoạn 2024-2025 và những tồn tại chưa được giải quyết, làm cơ sở xây dựng phương án triển khai và phân bổ kinh phí cho giai đoạn mới. Đề án cần định vị sự phát triển của KTNN trong tương quan với các bộ, ngành; đánh giá khách quan thực trạng phân tán dữ liệu để xác định cơ hội, thách thức trong quá trình chuyển đổi số của Ngành.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước yêu cầu rà soát hệ thống chỉ tiêu đến năm 2031, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với năng lực tiếp nhận công nghệ của kiểm toán viên. Việc triển khai kiểm toán liên tục, kiểm toán từ xa cần có lộ trình từng bước, phù hợp với điều kiện hạ tầng và dữ liệu.

Đồng thời, cần xác định rõ Khung Kiến trúc số là bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn quản trị chung của toàn Ngành, không phải thiết kế kỹ thuật chi tiết của từng phần mềm, bảo đảm định hướng kiến trúc tổng thể được triển khai thống nhất.

Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước giao Cục CNTT gửi dự thảo Đề án xin ý kiến 29 đơn vị trực thuộc, đồng thời báo cáo tiến độ với Ban Lãnh đạo KTNN.

Các đơn vị nghiên cứu, phản hồi trong vòng một tuần để Cục CNTT và đơn vị tư vấn tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Ban Lãnh đạo KTNN trong nửa cuối tháng 9/2026.