(sav.gov.vn) - Sáng 20/5, tại trụ sở Kiểm toán nhà nước (KTNN), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đã có buổi làm việc với Vụ Hợp tác quốc tế.

Tham dự buổi làm việc có Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung, lãnh đạo các đơn vị: Văn phòng KTNN, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Tổng hợp, Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán, Vụ Pháp chế, Cục Công nghệ thông tin, KTNN chuyên ngành II, Trường Đào tạo và Bồi dưỡng Nghiệp vụ kiểm toán, KTNN khu vực I. Về phía Vụ HTQT có Vụ trưởng Nguyễn Bá Dũng, các Phó Vụ trưởng cùng toàn thể công chức, người lao động của Vụ.

Tạo dựng, nâng cao hình ảnh, vị thế Kiểm toán nhà nước Việt Nam trên trường quốc tế

Báo cáo về hoạt động hội nhập và HTQT của KTNN trong thời gian qua, Vụ trưởng Nguyễn Bá Dũng cho biết, KTNN là ngành được thành lập không có lịch sử tiền thân khi Việt Nam bắt đầu mở cửa nền kinh tế, thực hiện công cuộc đổi mới đất nước. Do vậy, ngay từ những ngày đầu mới thành lập, Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo KTNN sớm xác định hoạt động hội nhập và HTQT là một trong những yếu tố then chốt trong tiến trình xây dựng và phát triển KTNN.

Hoạt động hội nhập và HTQT không chỉ góp phần khẳng định và nâng cao hình ảnh, vị thế của KTNN Việt Nam trên trường quốc tế mà còn mang lại cho KTNN những thành tựu và đóng góp quan trọng vào quá trình hình thành và phát triển của KTNN trong suốt 32 năm qua.

Thông qua hoạt động HTQT, KTNN đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trong quá trình xây dựng và phát triển.

Theo đó, trên cơ sở Tuyên bố Lima và Tuyên bố Mê-xi-cô của Tổ chức quốc tế các Cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI) về tính độc lập của cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) và nghiên cứu Luật Kiểm toán của hơn 40 SAI tiêu biểu là thành viên của INTOSAI, KTNN đã tiếp thu và đúc rút kinh nghiệm quý báu của các SAI trong việc xây dựng Luật KTNN và đề xuất với Quốc hội đưa địa vị pháp lý của KTNN vào Hiến pháp. 

Cùng với đó, trong những năm qua, Vụ HTQT đã nghiên cứu nhiều quy định, thông lệ quốc tế mang tính phổ biến của các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) để tham mưu lãnh đạo KTNN cũng như làm căn cứ đề xuất với các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt các quy định liên quan đến quyền hạn, nhiệm vụ của kiểm toán viên nhà nước, kiểm soát quyền lực, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước... Hiện, KTNN tập trung nghiên cứu, học tập kinh nghiệm các nước phục vụ cho công tác xây dựng Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2040, tầm nhìn 2045, cũng như sửa đổi Luật KTNN trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, trên cơ sở Hệ thống chuẩn mực kiểm toán của INTOSAI, năm 2016, Vụ HTQT đã tiến hành dịch, tổng hợp các thông lệ phổ biến để báo cáo lãnh đạo KTNN làm căn cứ xây dựng và ban hành Bộ chuẩn mực KTNN với 39 chuẩn mực. Đây là các vấn đề cốt lõi trong hoạt động chuyên môn kiểm toán. Năm 2024, Vụ HTQT tiếp tục dịch cập nhật Hệ thống chuẩn mực kiểm toán của INTOSAI, tham gia Ban Chỉ đạo và Tổ soạn thảo chuẩn mực. Ngày 10/02/2026, Tổng Kiểm toán nhà nước ký ban hành Thông tư số 04/2026/TT-KTNN quy định Hệ thống 43 chuẩn mực KTNN phù hợp hơn với tình hình thực tế hiện nay.

Về tăng cường năng lực đội ngũ công chức kiểm toán viên, tính đến nay, thông qua các dự án hỗ trợ kỹ thuật tăng cường năng lực, chương trình kiểm toán nguồn vốn ODA tại Việt Nam và sự hỗ trợ của INTOSAI, Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI), KTNN đã cử hơn 1.000 lượt công chức, kiểm toán viên đi đào tạo ở nước ngoài, trong đó có 19 kiểm toán viên được đào tạo dài hạn về kiểm toán hoạt động tại Canada trong khuôn khổ Chương trình hợp tác với Quỹ Kiểm toán và trách nhiệm giải trình Canada (CAAF). Trong những năm qua, KTNN đã chủ động triển khai các hoạt động HTQT nhằm tranh thủ nguồn lực và kinh nghiệm từ các đối tác phát triển. KTNN đã và đang duy trì mối quan hệ hợp tác bền chặt với nhiều đối tác phát triển lớn như: Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Liên minh châu Âu (EU)…

Đáng chú ý, về tăng cường vị thế của KTNN trong cộng đồng kiểm toán khu vực và quốc tế, KTNN đã thiết lập quan hệ hợp tác song phương với hơn 50 SAI và đang triển khai 22 Thỏa thuận quốc tế còn hiệu lực với các cơ quan, tổ chức quốc tế, chủ yếu với cơ quan KTNN và các tổ chức nghề nghiệp các nước.

Song song với đó, KTNN luôn là thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm trên các diễn đàn đa phương, ngày càng nhận được sự tín nhiệm của cộng đồng quốc tế. Đại hội ASOSAI 14 lần đầu tiên được KTNN Việt Nam đăng cai tổ chức tại Hà Nội được đánh giá là một trong những Đại hội thành công và chuyên nghiệp nhất từ trước đến nay của ASOSAI. Đặc biệt, việc đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASOSAI nhiệm kỳ 2018-2021 của KTNN Việt Nam trong bối cảnh khủng hoảng và suy thoái toàn cầu do đại dịch Covid-19 là bằng chứng khẳng định KTNN có đầy đủ năng lực đảm đương vai trò dẫn dắt ASOSAI, một trong những tổ chức kiểm toán công khu vực năng động nhất của INTOSAI.

Bám sát mục tiêu hoạt động hội nhập, hợp tác của tế của KTNN, đặc biệt là 7 nhiệm vụ trọng tâm về hội nhập và HTQT trong Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030, Vụ HTQT đề xuất trong thời gian tới, sẽ tiếp tục đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hợp tác song phương với các SAI trong khu vực Đông Nam Á, các nước truyền thống và các đối tác quan trọng khác phù hợp với lợi ích, nhu cầu và điều kiện của KTNN, tập trung vào các nội dung kiểm toán ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm toán; phòng ngừa tham nhũng, lãng phí; kiểm toán môi trường; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và các chủ đề được dư luận xã hội quan tâm; xây dựng Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2040, tầm nhìn 2045 và sửa đổi Luật KTNN; tối đa hóa lợi ích thông qua khai thác thỏa thuận hợp tác với các SAI, tổ chức quốc tế.

Đồng thời, phát huy vai trò là thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm của INTOSAI; củng cố và phát huy vị thế của KTNN trong ASOSAI, hoàn thành nhiệm vụ thành viên Ủy ban Kiểm toán ASOSAI nhiệm kỳ 2024-2027 và tiếp tục ứng cử nhiệm kỳ 2027-2030; khẳng định vai trò dẫn dắt trong Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao Đông Nam Á (ASEANSAI) thông qua việc tổ chức thành công Đại hội ASEANSAI lần thứ 9 tại Việt Nam vào năm 2029 và đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên ASEANSAI nhiệm kỳ 2029-2031.

Tiếp tục xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động hội nhập quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu của KTNN trong thời gian tới thông qua việc tăng cường mời chuyên gia giàu kinh nghiệm chuyên môn kiểm toán của các SAI tiên tiến sang chia sẻ, đào tạo cho đội ngũ công chức, kiểm toán viên KTNN...

Tại buổi làm việc, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung đánh giá, trong thời gian qua, hoạt động HTQT đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, góp phần tạo dựng và nâng cao hình ảnh của KTNN Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế, trên cả hai lĩnh vực song phương và đa phương.

Theo Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, hoạt động HTQT đã bám sát, hỗ trợ cho quá trình hình thành và phát triển của KTNN về địa vị pháp lý, mô hình tổ chức bộ máy; phương pháp kiểm toán và tăng cường năng lực từ cơ sở vật chất đến nâng cao kinh nghiệm chuyên môn, đào tạo kiểm toán viên... “Đặc biệt, các thế hệ công chức của Vụ HTQT rất tận tụy, luôn thể hiện khát vọng muốn cống hiến cho Ngành. Đó là điều rất đáng ghi nhận trong suốt thời gian qua” - Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung khẳng định.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước cũng thẳng thắn chỉ rõ những vấn đề còn hạn chế trong công tác HTQT trong thời gian qua. Đặc biệt là một số biểu hiện “lãng phí” trong sử dụng tri thức quốc tế, sự kết nối chưa thực sự hiệu quả trong công tác HTQT trong nội bộ Ngành...

Từ thực tiễn đó, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị Vụ HTQT phải luôn bám sát các định hướng của Ngành để xác định các nội dung HTQT. Song song với đó, cần phải có sự vào cuộc rất tích cực của tất cả các đơn vị trong toàn Ngành trong việc đề xuất các nội dung chuyên môn, thực sự phù hợp với nhu cầu của KTNN Việt Nam trong giai đoạn mới.

Ngoài ra, Vụ cần rà soát, đánh giá lại các Thỏa thuận hợp tác giữa KTNN Việt Nam và SAI trên thế giới cũng như với các đối tác quốc tế. Trên cơ sở đó tham mưu cho lãnh đạo KTNN tổ chức triển khai các hoạt động hợp tác thật sự đi vào chiều sâu, đảm bảo thực chất, hiệu quả...

Hợp tác quốc tế đóng góp quan trọng trong quá trình phát triển của Kiểm toán nhà nước

Kết luận buổi làm việc, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa ghi nhận, biểu dương những kết quả công tác Vụ HTQT đạt được trong thời gian qua; đồng thời khẳng định, hoạt động HTQT nói chung và vai trò của Vụ HTQT nói riêng đã có đóng góp quan trọng trong suốt 32 năm xây dựng và phát triển của KTNN. KTNN là ngành còn non trẻ, không có tiền thân, không có nhiều kinh nghiệm phát triển tự thân, vì vậy, quá trình hình thành hệ thống thể chế, tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực và nghiệp vụ kiểm toán đều gắn với việc nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, tiếp cận các thông lệ và chuẩn mực của thế giới.

“Trong thời gian qua, hoạt động HTQT không chỉ giúp tham khảo kinh nghiệm mà còn góp phần huy động nguồn lực, hỗ trợ kỹ thuật để nâng cao năng lực thể chế, chuyên môn nghiệp vụ, đồng thời góp phần nâng cao hình ảnh, uy tín và vị thế của KTNN trong cộng đồng các cơ quan kiểm toán tối cao khu vực và thế giới” - Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Bên cạnh kết quả đạt được, Lãnh đạo KTNN cũng chỉ rõ một số hạn chế trong hoạt động HTQT và công tác tham mưu của Vụ HTQT. Trong đó, vai trò kết nối, phối hợp với các đơn vị chuyên môn trong Ngành vẫn còn những hạn chế nhất định; việc xác định nhu cầu HTQT, học hỏi kinh nghiệm nhằm hỗ trợ giải quyết các vấn đề thực tiễn của Ngành cần chặt chẽ, hiệu quả hơn.

Lãnh đạo KTNN nhấn mạnh, Ngành đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi nhanh, mạnh sang các phương thức tổ chức hoạt động kiểm toán mới dựa trên nền tảng công nghệ số, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Đây là xu hướng nổi trội của khu vực và thế giới, vì vậy, KTNN không thể đứng ngoài cuộc cách mạng này. Song song với đó, một trong những nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của Ngành trong giai đoạn 2026-2030 là tiếp tục hoàn thiện thể chế, trọng tâm là nghiên cứu, xây dựng Luật KTNN sửa đổi và xây dựng chiến lược phát triển dài hạn đến năm 2040, tầm nhìn 2045, gắn với chiến lược và tầm nhìn phát triển quốc gia.

Theo đó, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu hoạt động HTQT phải bám sát định hướng, nhiệm vụ chính trị của Ngành trong từng giai đoạn; hỗ trợ thực chất, hiệu quả đối với các nhiệm vụ trọng tâm của Ngành. Đồng thời, hoạt động HTQT cần phải đóng vai trò đầu mối trong huy động nguồn lực, chuyên gia quốc tế, triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về tổ chức, hoạt động kiểm toán.

Liên quan đến vấn đề nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh, Vụ cần đóng góp vào công tác tham mưu về đào tạo của Ngành để cử cán bộ tham gia các chương trình đào tạo quốc tế khi cần thiết. Đồng thời, cần tiếp tục chú trọng nâng cao năng lực ngoại ngữ cho đội ngũ công chức của Vụ để chủ động tiếp cận tri thức và kinh nghiệm quốc tế.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng đề nghị Vụ HTQT tham mưu để KTNN Việt Nam tham gia sâu hơn vào các nhóm công tác, sáng kiến quốc tế của INTOSAI, ASOSAI và ASEANSAI; chuyển từ thế bị động sang chủ động, không chỉ học hỏi mà còn tham gia đóng góp vào các sáng kiến chung của khu vực và thế giới.

Bên cạnh đó, Vụ cũng cần đóng vai trò đầu mối trong việc sưu tầm, tổng hợp, biên dịch và cập nhật các tài liệu về chiến lược phát triển, kinh nghiệm kiểm toán của các SAI trên thế giới; đồng thời phối hợp với Cục Công nghệ thông tin xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về tài liệu tham khảo quốc tế trong lĩnh vực kiểm toán.

“Công tác HTQT không chỉ là hoạt động mang tính hành chính, tổ chức các hoạt động đối ngoại, mà phải tham gia sâu vào toàn bộ tiến trình đổi mới của KTNN. Do đó, trong thời gian tới, Vụ HTQT cần tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, đổi mới, nâng cao chất lượng công tác, gắn hoạt động HTQT với các yêu cầu thực tiễn của Ngành, để góp phần đưa sự phát triển của KTNN lên tầm cao mới, cũng như có vai trò, vị thế ngày càng cao trong cộng đồng kiểm toán công khu vực và thế giới” - Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Phát biểu tiếp thu các ý kiến chỉ đạo của Tổng Kiểm toán nhà nước, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước phụ trách, Vụ trưởng Nguyễn Bá Dũng cho biết, Vụ sẽ nhanh chóng cụ thể hóa các chỉ đạo vào chương trình, kế hoạch công tác trong thời gian tới để hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao, qua đó đóng góp chung vào việc hoàn thành những nhiệm vụ chính trị của Ngành./.