(sav.gov.vn) - Phát biểu bế mạc Hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới”, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định Hội thảo đã thành công tốt đẹp với 13 tham luận và các ý kiến thảo luận đều được các bên cùng quan tâm.

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, sau một buổi sáng làm việc khẩn trương và trách nhiệm, Hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới” đã thành công tốt đẹp.

Thay mặt Kiểm toán nhà nước Việt Nam, Tổng Kiểm toán nhà nước trân trọng cảm ơn lãnh đạo, trưởng đoàn và đại diện các cơ quan kiểm toán tối cao; các ông, bà Đại sứ các nước; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương; các bạn bè, đồng nghiệp quốc tế và các quý vị đại biểu, khách quý đã dành thời gian tham dự và đóng góp nhiều ý kiến, kinh nghiệm quý báu, góp phần làm nên thành công của Hội thảo.

Thông qua các tham luận, ý kiến trao đổi, Hội thảo đã cùng nhau làm rõ nhiều vấn đề quan trọng về địa vị pháp lý, tính độc lập, nhiệm vụ, vai trò và xu hướng đổi mới, phát triển hoạt động của Cơ quan kiểm toán tối cao; cơ chế bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán, các giá trị pháp lý của báo cáo kiểm toán và việc thực hiện kiến nghị kiểm toán; đồng thời cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về tầm nhìn, chiến lược phát triển của SAI, xu thế kiểm toán mới cũng như chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, sử dụng dữ liệu lớn trong hoạt động kiểm toán.

Hội thảo đã khẳng định thêm, trong bối cảnh môi trường kiểm toán công  đang có nhiều sự thay đổi, các nguyên tắc cốt lõi của INTOSAI về địa vị pháp lý, tính độc lập, quyền tiếp cận thông tin và trách nhiệm giải trình của Cơ quan kiểm toán tối cao được khẳng định trong Tuyên bố Lima và Tuyên bố Mexico, vẫn là nền tảng xuyên suốt để các SAI củng cố vị thế, nâng cao năng lực và đổi mới phương thức hoạt động, qua đó đóng góp thiết thực hơn nữa vào quản trị quốc gia và quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Từ 13 tham luận và các ý kiến thảo luận tại Hội thảo, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa rút ra 5 vấn đề:

Thứ nhất, không ngừng đổi mới và hoàn thiện khung khổ thể chế, chính sách, chuẩn mực về kiểm toán; củng cố, bảo đảm tính độc lập, chuyên nghiệp, minh bạch, liêm chính và uy tín của các cơ quan kiểm toán tối cao. Tính độc lập, uy tín của cơ quan kiểm toán tối cao phải được dựa trên khung khổ pháp lý vững chắc và chất lượng, hiệu quả của hoạt động kiểm toán.

Thứ hai, đổi mới phương pháp kiểm toán theo hướng tăng cường kiểm soát, giám sát, đánh giá dựa trên cơ sở rủi ro và bằng chứng kiểm toán chắc chắn; đẩy mạnh kiểm toán từ xa, kiểm toán dựa trên cơ sở dữ liệu và AI, theo đó hình thành cơ sở dữ liệu kiểm toán đồng bộ, được kết nối liên thông, theo thời gian thực với cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu của các cơ quan, tổ chức có quản lý, sử dụng nguồn lực công có ý nghĩa quyết định. 

“Cơ quan kiểm toán tối cao thực hiện kiểm toán, đánh giá không chỉ dừng lại ở ghi nhận số liệu, báo cáo tài chính mà còn phải làm rõ bản chất, nội dung các giao dịch hoạt động kinh tế, tài chính, đầu tư và các hoạt động khác có sử dụng nguồn lực công; tăng cường kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ, đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả của quản lý, sử dụng nguồn lực công trong các lĩnh vực; phát hiện, kiến nghị xử lý nghiêm minh các biểu hiện, hành vi gian lận, vi phạm pháp luật, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực” - Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Thứ ba, thông qua hoạt động kiểm toán, Cơ quan kiểm toán tối cao thực hiện giám sát, tư vấn, kiến nghị Quốc hội, Chính phủ về hoạch định, quản lý, điều hành các chính sách vĩ mô, các chương trình, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội như kiểm toán tài nguyên, môi trường, biến đổi khí hậu, thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin. Các thông tin, báo cáo kiểm toán là nguồn thông tin đáng tin cậy, hữu dụng giúp công chúng thực hiện quyền giám sát; quốc hội, chính phủ theo dõi, giám sát, quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn lực công; xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng quốc gia và xem xét, quyết định các dự án luật. 

Thứ tư, bảo đảm các kiến nghị kiểm toán được thực hiện nghiêm minh. Nâng cao giá trị pháp lý và hiệu lực thực hiện của kiến nghị kiểm toán thông qua hoàn thiện cơ chế công khai, minh bạch kết quả kiểm toán, chế tài cưỡng chế thực thi và xử lý nghiêm minh đối với hành vi không thực hiện kiến nghị kiểm toán. Tăng cường cơ chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với Quốc hội, Chính phủ, cơ quan thanh tra, các cơ quan điều tra, cơ quan tố tụng và các cơ quan có liên quan trong kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ năm, cơ quan kiểm toán tối cao ngày càng phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, AI, sử dụng và phân tích dữ liệu lớn, đi đôi với tăng cường nhân lực có đầy đủ năng lực về chuyên môn, nghiệp vụ, pháp lý, kỹ năng số, kiến thức công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu chuyển đổi kiểm toán trong giai đoạn phát triển mới. AI không thể thay thế cho các xét đoán, phán xét của kiểm toán viên dựa trên bằng chứng và căn cứ pháp lý đầy đủ nhưng AI giúp nâng cao hiệu suất, hiệu quả kiểm toán, giảm thiểu sai sót và thời gian tìm kiếm, phân tích, đánh giá rủi ro và các mối quan hệ.

Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh, Hội thảo đã kết thúc nhưng các cuộc thảo luận về các nội dung hôm nay và các vấn đề được các bên cùng quan tâm vẫn sẽ tiếp tục. 

Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị INTOSAI, ASOSAI và các các cơ quan kiểm toán tối cao tiếp tục tăng cường hợp tác đa phương, song phương và trao đổi kinh nghiệm trong cộng đồng các SAI. INTOSAI, ASOSAI và các tổ chức các SAI khu vực khác phải đóng vai trò nòng cốt thúc đẩy hợp tác, dẫn dắt đổi mới, phát triển năng lực, lan tỏa tri thức và giá trị cốt lõi chung trong cộng đồng các SAI.

“Kiểm toán nhà nước Việt Nam rất mong tiếp tục nhận được sự hợp tác, hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, các cơ quan kiểm toán tối cao và các đối tác quốc tế, các ban, bộ, ngành Trung ương, các địa phương và toàn thể các quý vị dành cho Kiểm toán nhà nước trong thời gian tới, nhất là trong quá trình xây dựng Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước để không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán” - Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa bày tỏ./.