Các Phó Tổng Kiểm toán nhà nước: Doãn Anh Thơ, Hà Thị Mỹ Dung, Bùi Quốc Dũng tham dự cuộc họp tại trụ sở KTNN. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương tham dự cuộc họp tại điểm cầu KTNN khu vực IV.

Tham dự cuộc họp còn có lãnh đạo các đơn vị trực thuộc KTNN tham dự theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Tích cực góp ý hoàn thiện dự thảo Đề án Phát triển KTNN

Ông Hoàng Văn Lương - Vụ trưởng Vụ Tổng hợp cho biết, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ được giao, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo đã xây dựng dự thảo Đề án Phát triển KTNN đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 (dự thảo lần 2), xin ý kiến tham gia của các đồng chí Thường trực và thành viên Ban Chỉ đạo và gửi lấy ý kiến các Đảng bộ, Chi bộ trực thuộc KTNN.

Theo Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, các Đảng bộ, Chi bộ trực thuộc Đảng bộ KTNN đã tổ chức nghiên cứu, đóng góp ý kiến tham gia để hoàn thiện Đề án tập trung vào các nội dung: Vị trí, vai trò của KTNN trong hệ thống chính trị; Đối tượng, phạm vi kiểm toán của KTNN; Việc phân cấp, phân quyền cho KTNN chuyên ngành, khu vực; Các thành tựu đạt được, mặt được và hạn chế điểm nghẽn.

Các Đảng bộ, Chi bộ cũng góp ý về: Quan điểm, mục tiêu tổng quát, hệ thống mục tiêu cụ thể, nhiệm vụ giải pháp, trong đó cần xem xét tính khả thi của các mục tiêu, giải pháp; Việc đổi mới phương thức kiểm toán, đẩy mạnh kiểm toán dựa trên dữ liệu lớn, ứng dụng CNTT, chuyển đổi số phục vụ hoạt động giám sát liên tục, thường xuyên để phòng ngừa và cảnh báo sớm các sai sót, rủi ro; Kiến nghị, đề xuất với các cơ quan chức năng.

Tổ Giúp việc Ban Chỉ đạo đã khẩn trương tiếp thu hơn 200 ý kiến góp ý của các Đảng bộ, Chi bộ trực thuộc Đảng bộ KTNN, trình Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo cho ý kiến để hoàn thiện dự thảo Đề án Phát triển KTNN đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 (lần 3).

Bên cạnh đó, theo ông Hoàng Văn Lương, việc tổ chức thành công Hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới” vào ngày 27/10 vừa qua với sự tham gia của 16 Cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới và các đại biểu trong nước và quốc tế có ý nghĩa rất quan trọng đối với KTNN trong bối cảnh Ngành đang tập trung xây dựng định hướng phát triển và nghiên cứu đề xuất sửa đổi Luật KTNN.

Thông qua 51 bài tham luận và các ý kiến trao đổi, Hội thảo đã làm rõ nhiều vấn đề về địa vị pháp lý, tính độc lập, nhiệm vụ, vai trò và xu hướng đổi mới, phát triển hoạt động của Cơ quan kiểm toán tối cao; cơ chế bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán, các giá trị pháp lý của báo cáo kiểm toán và việc thực hiện kiến nghị kiểm toán.

Đồng thời cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về tầm nhìn, chiến lược phát triển của SAI, xu thế kiểm toán mới cũng như chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, sử dụng dữ liệu lớn trong hoạt động kiểm toán.

Tiếp tục chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện dự thảo

Đề cập đến dự thảo Đề án Phát triển KTNN đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 (lần 3), ông Hoàng Văn Lương cũng báo cáo về các nội dung vừa được tiếp thu, chỉnh sửa.

Thứ nhất, bổ sung nội dung phân tích về một số căn cứ pháp lý xây dựng Đề án; lịch sử hình thành cơ quan kiểm toán tối cao, cộng đồng các cơ quan kiểm toán tối cao và các hoạt động chuyên môn; một số tồn tại, điểm nghẽn liên quan đến việc bảo đảm nguồn lực cho hoạt động của KTNN; cơ chế gắn kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán với công tác cán bộ của đơn vị được kiểm toán; vướng mắc trong việc áp dụng Quy định số 131-QĐ/TW; khó khăn trong xác định chủ thể kế thừa trách nhiệm thực hiện kiến nghị kiểm toán trong bối cảnh sáp nhập, hợp nhất, tổ chức lại các cơ quan, đơn vị và sắp xếp đơn vị hành chính; khai thác cơ sở dữ liệu về kết quả kiểm toán, hồ sơ kiểm toán đã được số hóa.

Thứ hai, biên tập lại điểm nghẽn về xử lý chồng chéo trong hoạt động kiểm toán, thanh tra theo hướng chưa thể chế hóa đầy đủ tiêu chí phân định bảo đảm KTNN chủ động xác định phạm vi kiểm toán và thực hiện nhiệm vụ khi nội dung kiểm toán có sự chồng chéo với hoạt động thanh tra theo Luật KTNN.

Thứ ba, trong dự thảo về Tầm nhìn đến năm 2045, biên tập cụm từ “dựa trên dữ liệu và công nghệ cao” để đảm bảo bao quát cho giai đoạn tương lai không chỉ đóng khung vào trí tuệ nhân tạo.

Thứ tư, đối với dự thảo về Mục tiêu cụ thể, biên tập một số từ, cụm từ, tiếp thu ý kiến của các đơn vị về mục tiêu nâng cao chất lượng kiểm toán, định hướng tương lai sẽ kiểm soát chất lượng dựa trên rủi ro. Về khoa học công nghệ và chuyển đổi số điều chỉnh nâng tỷ lệ cuộc kiểm toán ứng dụng công cụ phân tích dữ liệu đến năm 2035 lên 60%.

Thứ năm, đối với dự thảo về Nhiệm vụ, giải pháp, trên cơ sở các tồn tại, bất cập, điểm nghẽn đã bổ sung và rà soát, bảo đảm tương ứng các tồn tại, bất cập, điểm nghẽn đều có nhiệm vụ, giải pháp để xử lý, hoàn thiện.

Tại cuộc họp, Cơ quan Thường trực đã báo cáo Ban Chỉ đạo, xin ý kiến về phạm vi hoạt động kiểm toán của KTNN, về trách nhiệm của KTNN trong kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng nguồn lực công thông qua hoạt động kiểm toán.

Bên cạnh đó, Cơ quan Thường trực cũng xin ý kiến Ban Chỉ đạo để bổ sung một số đề xuất kiến nghị với cơ quan cấp trên nhằm đảm bảo hoạt động của KTNN ngày càng hiệu lực, hiệu quả.

Phát triển KTNN đáp ứng yêu cầu bối cảnh mới

Tại cuộc họp, các đại biểu cơ bản thống nhất đánh giá: dự thảo Đề án được chuẩn bị công phu, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn khá toàn diện, nêu được các vấn đề cốt lõi về hoạt động của KTNN trong giai đoạn tới. Đồng thời, dự thảo đã đặt sự phát triển của KTNN trong yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và sử dụng hiệu quả nguồn lực công. Đề án bước đầu thể hiện sự chuyển biến tư duy từ kiểm toán chủ yếu phát hiện, xử lý sai phạm sang chú trọng phân tích, cảnh báo sớm rủi ro, đánh giá chính sách, phát huy vai trò dữ liệu và công nghệ số; đồng thời xác định mục tiêu, trụ cột và lộ trình phát triển.

Các đại biểu cũng tập trung trao đổi, làm rõ thêm một số vấn đề về: hoàn thiện thể chế, làm rõ tính độc lập về mặt chuyên môn nghiệp vụ của KTNN; xác lập rõ mô hình KTNN tạo giá trị công thông qua kiểm tra, đánh giá - phân tích chuyên sâu - cảnh báo sớm; hình thành năng lực phân tích rủi ro hệ thống và cảnh báo các vấn đề chiến lược; lấy chất lượng và tác động sau kiểm toán làm thước đo trung tâm; xem dữ liệu và chuyển đổi số là đột phá đổi mới phương thức kiểm toán; tăng chiều sâu kiểm toán hoạt động, đánh giá chính sách và phòng, chống lãng phí; củng cố quản lý chất lượng, tính độc lập và trách nhiệm giải trình; tập trung nguồn lực vào các chương trình đột phá có sản phẩm đo lường được kết quả, hiệu quả; tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế…

Kết luận cuộc họp, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cảm ơn Tổ giúp việc đã hỗ trợ Ban Chỉ đạo xây dựng một dự thảo Đề án công phu, dày dặn.

Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh, trên cơ sở các ý kiến trao đổi tại cuộc họp, Ban Chỉ đạo cần tiếp tục hoàn thiện dự thảo Đề án, trong đó tập trung làm rõ chức năng của KTNN là kiểm tra, đánh giá việc quản lý, sử dụng nguồn lực công. Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, hồn cốt của hoạt động kiểm toán là kiểm tra và đánh giá, trong đó, hoạt động đánh giá đã bao gồm cả hoạt động giám sát và hoạt động giám sát chỉ hỗ trợ cho hoạt động kiểm toán, hỗ trợ cho việc phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm, rủi ro từ sớm, từ xa.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hoạt động kiểm toán rất dễ nhanh chuyển sang thành kiểm toán từ xa khi KTNN có đầy đủ bằng chứng giám sát, từ đó sẽ rất nhanh có được một báo cáo kiểm toán theo đúng quy định của pháp luật - Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh. Đồng thời, cần phải làm rõ và giải quyết được vấn đề chồng chéo, trùng lắp giữa hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.  

Chỉ đạo hoàn thiện dự thảo Đề án, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu, cần tập trung đánh giá thực tế để làm nổi cộm những điểm nghẽn, sự cần thiết, cấp bách phải ban hành Đề án để đưa Ngành KTNN phát triển lên ngang tầm nhiệm vụ trong bối cảnh mới, phù hợp với xu thế phát triển của các cơ quan kiểm toán công trên thế giới.

Về quan điểm phát triển, dự thảo phải làm rõ, thực sự toát lên được sự đổi mới của KTNN trong thời gian tới là tăng cường kiểm toán dữ liệu, kiểm toán từ xa, kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, chú trọng kiểm toán nguồn lực công, các chương trình phát triển, dự án quan trọng quốc gia, các chính sách vĩ mô của Đảng, Nhà nước… phục vụ cho lợi ích chung của đất nước, của nhân dân. KTNN cũng đổi mới theo hướng tăng cường năng lực phòng ngừa, cảnh báo, phát hiện và xử lý những rủi ro, nguy cơ vi phạm trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Về mục tiêu tổng quát, thể hiện rõ KTNN là thiết kế quan trọng, công cụ sắc bén của Đảng, Nhà nước, là cơ quan kiểm toán hiện đại, chuyên nghiệp, thực hiện kiểm tra, đánh giá việc quản lý, sử dụng nguồn lực công, góp phần xây dựng nền quản trị công quốc gia hiện đại, liêm chính, hiệu lực, hiệu quả.

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, dự thảo Đề án cũng cần tập trung làm rõ hơn về những giải pháp nhằm giải quyết những vấn đề, điểm nghẽn của hoạt động kiểm toán của KTNN hiện nay. Trong đó, cần chú ý đến tính: Độc lập - Liêm chính - Công khai - Minh bạch và trách nhiệm giải trình của KTNN. Tính độc lập ở đây là độc lập về mặt chuyên môn nghiệp vụ hoạt động kiểm toán.

Để có sự đổi mới về mặt chuyên môn nghiệp vụ hoạt động kiểm toán, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy của KTNN đảm bảo hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ… sẽ tiếp tục được thực hiện - Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng yêu cầu, phải tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để lọc ra được những vấn đề mang tính phổ biến nhất, xu hướng nổi trội của các cơ quan kiểm toán công trên thế giới hiện nay. Cùng với việc nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện khung khổ pháp lý thông qua đề xuất sửa đổi Luật KTNN, cần rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế chính sách của Ngành.

Bên cạnh đó, dự thảo Đề án cần tiếp tục làm rõ mối quan hệ giữa KTNN với các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; làm rõ quyền và trách nhiệm của các bên liên quan trong cung cấp báo cáo, tài liệu, hồ sơ… phục vụ hoạt động kiểm toán…

Tại cuộc họp, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu Cơ quan thường trực, Tổ Giúp việc tiếp tục hoàn thiện dự thảo Đề án theo ý kiến chỉ đạo của Trưởng Ban Chỉ đạo, Thường trực Ban Chỉ đạo, Ban Thường vụ Đảng ủy KTNN và chọn lọc kết quả, kiến nghị chuyên môn tại Hội thảo quốc tế, trình Ban Chỉ đạo để tổ chức lấy ý kiến các cơ quan liên quan trước ngày 15/11/2026…/.