(sav.gov.vn) - Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 368/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia tại Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Thông báo nêu rõ nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai và giải ngân vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, bảo đảm hoàn thành các mục tiêu đã được Quốc hội giao.

Tại kết luận, Thủ tướng đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành chuẩn bị đầy đủ nội dung Phiên họp thứ nhất. Sau khi Quốc hội ban hành các Nghị quyết về chủ trương đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành đã khẩn trương xây dựng cơ chế, chính sách, ban hành văn bản hướng dẫn, phân bổ nguồn lực và triển khai các nhiệm vụ bước đầu của từng Chương trình.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ rõ việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia vẫn còn chậm so với yêu cầu đặt ra. Một số nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 có nguy cơ không hoàn thành, đặc biệt là tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và vốn sự nghiệp. Đây là vấn đề cần được tập trung chỉ đạo quyết liệt trong thời gian tới nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực của Nhà nước, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt tinh thần triển khai các Chương trình với phương châm quyết liệt, thực chất, hiệu quả; bảo đảm thực hiện đúng mục tiêu, đúng tiến độ và giải ngân đầy đủ nguồn vốn được giao. Cơ quan được giao chủ trì từng Chương trình phải chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện. Các bộ, cơ quan chủ trì từng nội dung, dự án thành phần phải chủ động chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc trong suốt quá trình triển khai, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc chuyển những nội dung thuộc thẩm quyền của mình sang cơ quan khác.

Theo Thủ tướng, việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm có sự điều phối thống nhất giữa cả bốn Chương trình mục tiêu quốc gia nhằm phát huy hiệu quả tổng hợp của các nguồn lực đầu tư. Việc phân bổ và sử dụng vốn phải đúng mục tiêu, đúng đối tượng, có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, chồng chéo, trùng lặp; đồng thời kiên quyết ngăn ngừa thất thoát, lãng phí và tiêu cực. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu giải ngân 100% vốn ngân sách trung ương được giao trong năm 2026, bao gồm cả nguồn vốn giai đoạn 2021–2025 được kéo dài sang năm 2026.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ và tiến độ giải ngân làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và trách nhiệm của người đứng đầu. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo được giao trực tiếp chỉ đạo, điều phối chung việc triển khai các Chương trình; các Phó Thủ tướng theo lĩnh vực phụ trách có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thủ tướng giao tiếp tục phát huy vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, tập trung đôn đốc các bộ, ngành và địa phương triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bộ có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, chuẩn bị đầy đủ danh mục nhiệm vụ, dự án để triển khai ngay sau khi được giao vốn; đồng thời tăng cường kiểm tra những địa phương có tiến độ chậm, tỷ lệ giải ngân thấp, kịp thời xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền đối với các trường hợp triển khai dàn trải, kém hiệu quả hoặc không đúng đối tượng. Bộ cũng được giao hoàn thiện Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo năm 2026 trước ngày 20/7/2026.

Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa, Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương hoàn thiện phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030, gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền trước ngày 25/7/2026. Đồng thời, Bộ phải hoàn thành các văn bản hướng dẫn còn thiếu trước ngày 20/7/2026, xây dựng Sổ tay hướng dẫn thực hiện Chương trình trong tháng 7/2026 và theo dõi việc phân bổ, triển khai nguồn vốn năm 2026 tại các bộ, ngành và địa phương.

Đối với hai Chương trình mục tiêu quốc gia về hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Y tế được giao phối hợp khẩn trương hoàn thiện các quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng của địa phương trước ngày 15/7/2026. Hai bộ đồng thời phải hoàn thiện phương án phân bổ vốn đầu tư công trung hạn và vốn năm 2026, ban hành đầy đủ thông tư hướng dẫn, xây dựng sổ tay triển khai trong tháng 7/2026 để tạo điều kiện cho các địa phương tổ chức thực hiện đồng bộ.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục được giao hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong triển khai các hợp phần liên quan đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, đôn đốc giải ngân nguồn vốn kéo dài của giai đoạn 2021–2025; đồng thời tập trung giải quyết các nhu cầu cấp thiết của người dân về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và sinh kế.

Bộ Tài chính được giao tổng hợp phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn và dự toán chi ngân sách năm 2026 của ba Chương trình mục tiêu quốc gia, trình cấp có thẩm quyền phân bổ vốn ngay khi đủ điều kiện, không để xảy ra tình trạng chậm giao vốn. Theo yêu cầu của Thủ tướng, vốn năm 2026 đối với các Chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phải được giao trước ngày 15/7/2026; các Chương trình thuộc lĩnh vực y tế và giáo dục phải hoàn thành trong tháng 7/2026. Bộ Tài chính cũng có trách nhiệm hằng tháng theo dõi, tổng hợp tình hình phân bổ, giải ngân của từng Chương trình, từng cơ quan; làm rõ các khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp xử lý để báo cáo Ban Chỉ đạo.

Đối với các bộ, cơ quan được giao chủ trì các dự án thành phần, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, hồ sơ nhiệm vụ, dự toán và chủ động xử lý các khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền. Các đơn vị phải chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng, hiệu quả sử dụng vốn cũng như tính chính xác của số liệu báo cáo; thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo theo quy định và khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao tại phụ lục kèm theo Thông báo.

Một nội dung quan trọng được Thủ tướng thống nhất về chủ trương là nghiên cứu tích hợp bốn Chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay, gồm: xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; phát triển văn hóa; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển thành một Chương trình mục tiêu quốc gia chung. Theo Thủ tướng, Chương trình mới cần có tên gọi mang tính tổng hợp, thể hiện ý nghĩa chính trị và nhân văn sâu sắc, ưu tiên phát triển vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân khu vực nông thôn.

Thủ tướng yêu cầu việc nghiên cứu tích hợp phải bảo đảm không làm gián đoạn các mục tiêu của từng Chương trình, đồng thời đẩy mạnh phân cấp cho địa phương chủ động quyết định và chịu trách nhiệm trong tổ chức thực hiện; Trung ương tập trung vào công tác hướng dẫn, giám sát và đánh giá kết quả.

Để triển khai nhiệm vụ này, Bộ Tài chính được giao chủ trì trình Thủ tướng quyết định thành lập Tổ công tác nghiên cứu, đánh giá việc thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay; xây dựng dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia chung và báo cáo Chính phủ trước ngày 25/7/2026. Hồ sơ hoàn thiện sẽ được trình cấp có thẩm quyền xem xét chậm nhất trong tháng 10/2026. Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà được phân công chủ trì, phối hợp với Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng và Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chỉ đạo toàn diện quá trình nghiên cứu, tích hợp và xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia chung trong thời gian tới.