(sav.gov.vn) - Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đại biểu Bùi Văn Dũng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa đề nghị phân loại công cụ quản lý theo quy mô, mức độ rủi ro của cơ sở kinh doanh; đồng thời tăng cường hậu kiểm, kiểm soát nguồn cung và ngăn ngừa thuốc lá tiếp cận người chưa đủ 18 tuổi.

Phân loại công cụ quản lý phù hợp với từng nhóm kinh doanh

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI (09/11), đại biểu Bùi Văn Dũng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa bày tỏ tán thành mục tiêu chủ động phòng bệnh, giảm gánh nặng bệnh tật, chi phí y tế và bảo vệ sức khỏe Nhân dân.

Góp ý các quy định tại Điều 19 và điểm a khoản 1 Điều 25 của dự thảo Luật, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu lựa chọn công cụ quản lý phù hợp với từng nhóm kinh doanh, vừa tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, vừa bảo đảm mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo đại biểu, kinh doanh thuốc lá cần tiếp tục được xác định là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, thay vì áp dụng một thủ tục thống nhất cho tất cả các chủ thể, cần phân loại hình thức quản lý phù hợp với tính chất, quy mô và mức độ rủi ro của từng loại hình kinh doanh.

Cụ thể, đối với hoạt động sản xuất, nhập khẩu, phân phối và bán buôn thuốc lá quy mô lớn, đại biểu đề nghị tiếp tục áp dụng cơ chế cấp giấy phép nhằm kiểm soát sản lượng, nguyên liệu, chất lượng sản phẩm, nguồn cung và phạm vi kinh doanh.

Đối với cơ sở bán lẻ nhỏ, siêu nhỏ, có thể xem xét áp dụng thủ tục xác nhận đáp ứng điều kiện kinh doanh tại UBND cấp xã, góp phần giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, quy mô nhỏ không đồng nghĩa với rủi ro thấp. Một điểm bán lẻ nhỏ vẫn có thể cung cấp thuốc lá cho nhiều học sinh. Vì vậy, việc phân loại cần căn cứ đồng thời vào quy mô, địa điểm, phương thức bán hàng và lịch sử chấp hành pháp luật.

Đặc biệt, cần quy định rõ cơ sở có quy mô nhỏ nhưng thuộc nhóm rủi ro cao vẫn phải thực hiện thủ tục cấp phép; đồng thời có cơ chế chuyển đổi hình thức quản lý khi quy mô hoặc mức độ rủi ro thay đổi, tránh tình trạng chia nhỏ cơ sở để né tránh quy định.

Các tiêu chí phân loại phải công khai, minh bạch, đủ cụ thể để người kinh doanh tự xác định nghĩa vụ và bảo đảm áp dụng thống nhất giữa các địa phương.

Đơn giản hóa thủ tục phải gắn với tăng cường hậu kiểm

Bên cạnh việc phân loại công cụ quản lý, đại biểu Bùi Văn Dũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính khả thi của các quy định sau khi sửa đổi. Theo đó, hiệu quả quản lý không chỉ được đánh giá bằng số lượng giấy phép đã cấp mà cần căn cứ vào mức độ chấp hành, khả năng phát hiện và xử lý vi phạm.

Đối với cơ chế xác nhận điều kiện kinh doanh tại cấp xã, đại biểu đề nghị thống nhất nội dung kê khai, thời hạn giải quyết và căn cứ từ chối xác nhận; tránh phát sinh thêm giấy tờ, thủ tục riêng tại từng địa phương.

Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của cơ sở kinh doanh trong việc cung cấp thông tin chính xác và trách nhiệm của cơ quan tiếp nhận, xử lý hồ sơ. Mỗi điểm bán phải có thông tin về chủ thể chịu trách nhiệm, địa chỉ và nguồn hàng để phục vụ công tác kiểm tra, truy xuất khi cần thiết.

Đáng chú ý, đại biểu cho rằng, việc đơn giản hóa thủ tục phải đi đôi với nâng cao hiệu quả hậu kiểm. Giấy phép hay văn bản xác nhận không thể thay thế hoạt động kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật của cơ sở kinh doanh.

Theo đó, công tác hậu kiểm cần tập trung vào nguồn gốc hàng hóa, địa điểm kinh doanh, hành vi quảng cáo, tiếp thị bị cấm và đặc biệt là việc bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi.

Hoạt động kiểm tra cần được thực hiện trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro, ưu tiên những cơ sở có dấu hiệu vi phạm hoặc tái phạm; đồng thời kết hợp tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân để kịp thời phát hiện sai phạm.

Đối với cơ sở tái phạm, đại biểu đề nghị nghiên cứu áp dụng biện pháp đình chỉ hoặc chấm dứt kinh doanh phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm và đúng thẩm quyền.

Cùng với đó, cần quy định rõ trách nhiệm cập nhật dữ liệu, phối hợp kiểm tra, xử lý giữa các cơ quan chức năng; bảo đảm nguồn nhân lực và điều kiện thực hiện, tránh gia tăng nhiệm vụ cho chính quyền cấp xã nhưng thiếu nguồn lực triển khai.

Đại biểu cũng đề xuất đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người kinh doanh kiểm tra độ tuổi người mua, nhận diện nguồn hàng hợp pháp và thực hiện trách nhiệm từ chối bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi. Hoạt động này cần gắn với giáo dục thanh thiếu niên và hỗ trợ người hút thuốc từ bỏ thuốc lá.

Theo đại biểu Bùi Văn Dũng, việc lựa chọn công cụ quản lý phù hợp không chỉ nhằm giảm gánh nặng thủ tục hành chính mà quan trọng hơn là duy trì hiệu quả kiểm soát nguồn cung, bảo đảm các điều kiện bảo vệ sức khỏe và hạn chế tác hại của thuốc lá đối với cộng đồng, nhất là thanh thiếu niên.