(sav.gov.vn) - Không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu, chiến dịch phòng chống tác hại của thuốc lá tại TP. Huế đang đi vào chiều sâu bằng các chiến lược truyền thông đa dạng. Việc kết hợp giữa tư vấn y tế trực tiếp và đưa quy định cấm hút thuốc vào hương ước địa phương đang tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của người dân, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn và văn minh.

Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, một đợt cao điểm truyền thông đã được triển khai đồng loạt khắp TP. Huế. Từ cơ quan hành chính, trường học đến các khu dân cư, thông điệp về một môi trường sống văn minh, an toàn, không khói thuốc đang lan tỏa mạnh mẽ và nhận được sự đồng thuận cao.

Truyền thông đa dạng giúp người dân từ bỏ thói quen hút thuốc lá

Điểm sáng trong chiến dịch năm nay là chương trình khám, tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí do Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức. Thay vì chỉ tuyên truyền một chiều, các y, bác sĩ tại đây đã tiếp cận trực tiếp, phân tích khoa học về tác hại của khói thuốc và đồng hành cùng người dân xây dựng lộ trình cai nghiện.

Các chuyên gia y tế không chỉ dừng lại ở việc đưa ra lời khuyên chung chung. Họ dành thời gian lắng nghe những khó khăn của bệnh nhân khi phải đối mặt với "hội chứng cai nghiện" như cáu gắt, mất ngủ, hay cảm giác thèm thuốc mãnh liệt. Từ đó, mỗi người bệnh được thiết kế một lộ trình cai thuốc cá thể hóa, kết hợp tư vấn tâm lý, hỗ trợ dinh dưỡng và các biện pháp thay thế lành mạnh nhằm vượt qua giai đoạn thử thách nhất.

Ông Trần Đình Dũng (trú phường Hương An, TP. Huế) là một minh chứng điển hình cho hiệu quả của phương pháp này. Vốn có thói quen hút gần một bao thuốc mỗi ngày và thường xuyên "tranh thủ" hút tại sân vườn bệnh viện khi đi chăm người thân, ông Dũng đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ sau những lần được nhân viên y tế kiên trì tư vấn.

"Sau khi được các bác sĩ giải thích cặn kẽ về hệ lụy cho bản thân và người xung quanh, tôi đã giảm dần lượng thuốc và quyết tâm bỏ hẳn. Việc này không chỉ cứu lấy sức khỏe của chính mình mà còn là trách nhiệm với gia đình và cộng đồng," ông Dũng chia sẻ.

Vạch trần "cạm bẫy" của thuốc lá thế hệ mới

Bên cạnh thuốc lá điếu truyền thống, mặt trận truyền thông y tế hiện nay đang phải đối mặt với một thách thức vô cùng lớn: Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Nhiều người, đặc biệt là thanh thiếu niên, lầm tưởng đây là những sản phẩm "ít độc hại" hoặc có thể hỗ trợ cai nghiện thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo lượng nicotine trong các sản phẩm này vẫn gây nghiện cực mạnh, tàn phá hệ thần kinh, tim mạch và hô hấp. Đáng lo ngại hơn, việc sử dụng thuốc lá điện tử ở lứa tuổi học sinh không chỉ làm suy giảm chức năng phổi đang trong giai đoạn phát triển mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, tư duy ghi nhớ và làm gia tăng tỷ lệ mắc các rối loạn tâm lý.

Bám sát chủ đề năm 2026 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá", ngành y tế địa phương đang tập trung bóc trần những chiêu trò tinh vi của ngành công nghiệp tỷ đô này. Thực chất, họ đang cố tình ngụy trang các sản phẩm độc hại dưới hình dáng những chiếc USB, cây bút hay phụ kiện công nghệ thời thượng, kèm theo hàng ngàn hương vị trái cây, kẹo ngọt nhằm lôi kéo học sinh, sinh viên, vô hình trung tạo ra một thế hệ nghiện nicotine mới.

Đưa quy định "không khói thuốc" vào hương ước, lễ hội

Nhờ chiến lược truyền thông bền bỉ, công tác phòng chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) tại Huế đã thu về những con số biết nói. Theo lãnh đạo Sở Y tế TP. Huế, tỷ lệ người dân hiểu biết đầy đủ về Luật PCTHTL đã tăng vọt từ 65,8% (năm 2018) lên 78,2% (năm 2022).
Phát huy những kết quả này này, Phó Chủ tịch UBND TP. Huế - Trần Hữu Thùy Giang khẳng định thành phố sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn. Các mũi nhọn chiến lược bao gồm: Tăng cường giáo dục về tác hại của mọi loại thuốc lá ngay trên ghế nhà trường; Thiết lập môi trường làm việc 100% không khói thuốc và xử lý nghiêm các vi phạm; Đưa nội dung hạn chế/cấm hút thuốc trong đám cưới, đám tang và lễ hội vào hương ước, quy ước của từng khu dân cư.

Trong văn hóa truyền thống của người Việt, điếu thuốc, chén trà thường được xem là "đầu câu chuyện" tại các sự kiện hiếu hỉ. Tuy nhiên, bằng việc kiên trì, khéo léo đưa quy định hạn chế thuốc lá vào hương ước, các khu dân cư tại Huế đang từng bước thay đổi quan niệm thâm căn cố đế này. Lực lượng nòng cốt là những trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và người cao tuổi được phát huy tối đa vai trò nêu gương, trực tiếp vận động con cháu, hàng xóm xây dựng nếp sống mới. Nhờ đó, nhiều sự kiện cộng đồng giờ đây không còn cảnh khói thuốc mịt mù, thay vào đó là không gian giao tiếp lịch sự, văn minh, thể hiện sự tôn trọng tối đa sức khỏe của phụ nữ mang thai, người già và trẻ nhỏ.

Thực tiễn chứng minh, truyền thông chính là "chìa khóa" mở ra sự thay đổi bền vững. Việc từ bỏ thuốc lá không chỉ cứu lấy hàng ngàn sinh mạng mà còn giải quyết bài toán kinh tế thiết thực cho mỗi gia đình, giảm bớt gánh nặng chi phí điều trị cho toàn xã hội. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Huế đang vững bước trên hành trình kiến tạo một thành phố phát triển, trong lành và hoàn toàn vắng bóng khói thuốc.