(sav.gov.vn) - Cuộc chiến ngăn chặn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang bước vào giai đoạn quyết liệt khi ranh giới giữa một thói quen có hại và hành vi vi phạm pháp luật hình sự ngày càng trở nên mong manh. Để thực thi hiệu quả Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, bài toán đặt ra không chỉ là siết chặt khung pháp lý trên văn bản, mà quan trọng hơn là phương thức đưa chế tài vào đời sống. Thực tiễn triển khai các biện pháp nghiệp vụ kết hợp phòng ngừa xã hội tại tỉnh An Giang đang mở ra những cách tiếp cận bài bản, tạo tiền đề để giữ sạch môi trường học đường và bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Bóc trần cạm bẫy ngụy trang trong giới trẻ

Làn sóng thuốc lá thế hệ mới thẩm lậu vào đời sống chủ yếu nhờ vào các chiêu thức tiếp thị ngụy biện như "ít độc hại", "không khói" hay "công cụ hỗ trợ cai nghiện". Những luận điệu này đánh trúng tâm lý tò mò, thích khẳng định bản thân của lứa tuổi học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, sự thật y khoa khẳng định các dòng sản phẩm này vẫn giải phóng lượng nicotine đậm đặc cùng nhiều chất chuyển hóa độc hại, gây suy giảm nghiêm trọng chức năng tim mạch, hô hấp và làm tăng nguy cơ ung thư.

Nguy hiểm hơn, thực tế đấu tranh chuyên án trên địa bàn An Giang cho thấy thuốc lá điện tử đã trở thành "vỏ bọc hoàn hảo" để tội phạm ma túy trà trộn các hoạt chất tổng hợp thế hệ mới vào tinh dầu hóa hơi. Việc biến tướng từ một thiết bị ngụy trang thành phương tiện dẫn truyền chất cấm trực tiếp nhắm đến giới trẻ không chỉ đầu độc thể chất thế hệ tương lai, mà còn trực tiếp làm phát sinh hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật phức tạp.

Mô hình cơ sở và kinh nghiệm chủ động kiểm soát địa bàn tại An Giang

Nhận diện rõ nguy cơ kép này, lực lượng Công an tỉnh An Giang đã chọn cách đánh trúng hai mũi nhọn: chặn nguồn cung trên không gian mạng và bịt kín nguy cơ thẩm lậu vào học đường.

Ngay từ đầu năm 2026, các đơn vị nghiệp vụ đã chủ động rà quét các hội nhóm kín, các tài khoản mạng xã hội chuyên chào mời thiết bị và tinh dầu trái phép để lập chuyên án triệt phá tận gốc các đường dây buôn bán ngầm. Song song với các biện pháp nghiệp vụ sắc bén, bài học thành công ở An Giang nằm ở việc chuyển hóa nhận thức ngay từ cấp xã. Điển hình như mô hình "Học đường nói không với ma túy và thuốc lá điện tử" do Công an xã Vĩnh Bình trực tiếp xây dựng đã trở thành chốt chặn tin cậy giữa công an cơ sở, nhà trường và phụ huynh để kịp thời phát hiện, xử lý các dấu hiệu vi phạm ngay từ trong trứng nước.

Đồng thời, để xây dựng thế trận phòng ngừa bền vững, Công an tỉnh An Giang còn phát động phong trào thi đua nội bộ thông qua các hội thi tìm hiểu tác hại thuốc lá, biến mỗi cán bộ, chiến sĩ thành một tuyên truyền viên gương mẫu, quyết tâm giữ vững môi trường công sở không khói thuốc trước khi lan tỏa ra ngoài cộng đồng.

Điểm tựa từ khung chế tài nghiêm khắc

Mọi nỗ lực phòng ngừa tại cơ sở chỉ thực sự phát huy tác dụng khi đi đôi với sức nặng răn đe của pháp luật. Hệ thống chế tài hiện hành đã phân định rõ ràng trách nhiệm pháp lý đối với từng mức độ vi phạm, tạo công cụ sắc bén cho các lực lượng chức năng xử lý nghiêm minh.

Cụ thể, theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hành vi hút hoặc sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng và buộc tiêu hủy tang vật. Đối với các cá nhân, chủ cơ sở có hành vi bao che, chứa chấp người khác sử dụng tại địa điểm do mình quản lý, mức phạt sẽ tăng nặng lên từ 5 đến 10 triệu đồng.

Trên phương diện kinh doanh, do thuốc lá điện tử thuộc danh mục hàng cấm lưu thông, các hành vi buôn bán chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử lý theo Nghị định số 98/2020/NĐ-CP với khung tiền phạt từ 1 đến 100 triệu đồng căn cứ theo quy mô hàng hóa. Đặc biệt, nếu hành vi buôn bán, sản xuất có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, đối tượng vi phạm sẽ bị xử lý hình sự về tội sản xuất, buôn bán hàng cấm với mức phạt tiền từ 100 triệu đến 3 tỷ đồng hoặc chịu mức án tù nghiêm khắc từ 1 đến 15 năm, đi kèm chế tài cấm hành nghề hoặc đảm nhiệm chức vụ từ 1 đến 5 năm.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa các biện pháp trinh sát sắc bén, các mô hình bảo vệ học đường từ cấp cơ sở như cách làm tại An Giang và sự kiên quyết trong thực thi các khung phạt nghiêm khắc chính là lời giải căn cơ nhất hiện nay. Ngăn chặn thuốc lá điện tử không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế hay lực lượng công an, mà đòi hỏi sự chủ động giám sát từ mỗi gia đình và nhà trường nhằm dập tắt hiểm họa ngay từ khi mới manh nha.