Kiểm toán nhà nước
State audit office of VietNam
(sav.gov.vn) - Triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá không thể chỉ dừng lại ở các đợt phát động phong trào mang tính hình thức, mà đòi hỏi sự chuyển biến thực chất từ nhận thức sang hành vi tại từng không gian cụ thể. Tại An Giang, cuộc vận động xây dựng môi trường không khói thuốc đang được đẩy mạnh theo hướng tiếp cận kép: lấy tính nêu gương của đội ngũ cán bộ công quyền ở cơ sở làm điểm tựa, đồng thời lấy việc chuẩn hóa các cơ sở dịch vụ, du lịch làm thước đo cho nếp sống văn minh đô thị.
Để tạo được sức lan tỏa trong nhân dân, trước hết mỗi cơ quan hành chính nhà nước phải là một không gian sạch bóng khói thuốc. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều trụ sở ủy ban cấp xã, việc kiểm soát khói thuốc vẫn vấp phải rào cản vô hình từ sự nể nang giữa các đồng nghiệp, khiến các tấm biển cấm đôi khi chỉ mang tính đối phó. Khói thuốc lưu cữu trong các phòng làm việc khép kín, sử dụng điều hòa nhiệt độ không chỉ gây khó chịu mà còn đầu độc sức khỏe của những người xung quanh do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.
Nhận diện rõ điểm nghẽn này, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh An Giang đã tổ chức chương trình tập huấn chuyên sâu cho 54 cán bộ phụ trách công tác văn hóa – xã hội thuộc các xã, phường trên địa bàn. Không dừng lại ở việc tuyên truyền tác hại y khoa thông thường, lớp tập huấn tập trung trang bị công cụ pháp lý và thẩm quyền xử phạt theo Nghị định số 117/2020/NĐ-CP của Chính phủ.

Chia sẻ tại buổi tập huấn, ThS. Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Truyền thông – Giáo dục sức khỏe (CDC An Giang) nhấn mạnh rằng, rào cản lớn nhất tại các công sở hiện nay không nằm ở việc thiếu hiểu biết về tác hại của khói thuốc, mà là thiếu sự kiên quyết trong thực thi nội quy. Khi các quy định phòng, chống tác hại thuốc lá được lồng ghép chặt chẽ vào quy chế làm việc cơ quan và trở thành tiêu chí bình xét thi đua, khen thưởng hàng quý, các cán bộ cơ sở mới có đủ điểm tựa để tham mưu lãnh đạo chấn chỉnh, từng bước xóa bỏ hoàn toàn thói quen hút thuốc trong giờ làm việc.
Đồng quan điểm trên, một cán bộ văn hóa – xã hội tham gia khóa đào tạo cho biết, việc nắm vững các quy định xử phạt vi phạm hành chính giúp đội ngũ ở cơ sở tự tin hơn rất nhiều khi tham mưu thiết lập lại quy chế nội bộ. Thay vì chỉ nhắc nhở chung chung, cơ quan sẽ có cơ chế giám sát chéo, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ phận để xây dựng trụ sở thực sự là môi trường làm việc văn minh, an toàn.
Song song với việc siết chặt kỷ cương tại các cơ quan công quyền, CDC An Giang đã phối hợp cùng Sở Du lịch tỉnh mở rộng mặt trận phòng chống tác hại thuốc lá sang khối kinh tế dịch vụ, thu hút sự tham gia của gần 80 nhà hàng, khách sạn và cơ sở lưu trú.
Khác với khu vực công sở mang tính mệnh lệnh hành chính, việc áp dụng mô hình không khói thuốc tại các nhà hàng, khách sạn thường khiến các chủ cơ sở e ngại vì sợ ảnh hưởng đến nguồn thu và tâm lý khách hàng, nhất là khi thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang len lỏi mạnh mẽ. Nhiều nhân viên phục vụ rơi vào thế lúng túng, không biết ứng xử sao cho vừa đúng luật lại không làm mất lòng thực khách.
Khóa tập huấn của liên ngành Y tế – Du lịch đã giải tỏa trực tiếp áp lực này bằng các chuyên đề kỹ năng thực chiến. Đội ngũ quản lý nhà hàng, khách sạn được hướng dẫn quy trình xử lý tình huống khéo léo, nghệ thuật giao tiếp từ chối phục vụ đối với hành vi vi phạm và phương pháp thiết kế biển báo trực quan, thân thiện.

Đại diện một cơ sở lưu trú tại thành phố Long Xuyên chia sẻ sau khóa học rằng, trước đây đơn vị luôn lo ngại việc nhắc nhở sẽ khiến khách hàng khó chịu và chuyển sang nơi khác. Tuy nhiên, qua phân tích thực tế và tiếp cận xu hướng du lịch văn minh, doanh nghiệp nhận ra rằng một không gian lưu trú trong lành, không mùi khói thuốc và không tàn tro đang là tiêu chí hàng đầu để thu hút tệp khách hàng cao cấp, khách gia đình có trẻ nhỏ và khách du lịch quốc tế. Khi nhân viên được trang bị kỹ năng giải thích lịch thiệp, hầu hết du khách đều vui vẻ hợp tác và tôn trọng quy định chung của cơ sở.
Việc CDC An Giang đồng thời kích hoạt cả hai mũi nhọn – cán bộ văn hóa xã hội ở tuyến cơ sở và khối doanh nghiệp lưu trú, ẩm thực – cho thấy tư duy tiếp cận đồng bộ và thực chất.
Cán bộ xã, phường sau khi được trang bị đầy đủ kiến thức sẽ trở thành những hạt nhân nòng cốt, vừa giữ nghiêm kỷ cương tại trụ sở ủy ban, vừa trực tiếp giám sát, đôn đốc phong trào xây dựng nếp sống văn minh tại các khóm, ấp. Trong khi đó, các nhà hàng, khách sạn khi tự giác chuyển đổi thành không gian không khói thuốc sẽ đóng vai trò là những điểm chạm văn hóa ngoài xã hội, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng hình ảnh du lịch An Giang an toàn, mến khách.
Khi sự nghiêm minh trong quản trị công vụ song hành cùng trách nhiệm xã hội của cộng đồng doanh nghiệp, mục tiêu giảm thiểu tác hại của thuốc lá mới có thể đi vào chiều sâu. Đây không đơn thuần là việc chấp hành một đạo luật, mà chính là bước đi căn cơ để bảo vệ sức khỏe giống nòi và kiến tạo môi trường sống chất lượng cao cho toàn xã hội.
Lượt xem: 11